ຂໍ້ແນະນຳການປູກແນວພັນເຂົ້າໜອນ
ເຂົ້າໜອນ (LG-13010) ເປັນແນວພັນເຂົ້າພື້ນ ເມືອງຂອງທ້ອງຖິ່ນ ເມືອງປາກລາຍ, ແຂວງໄຊຍະ ບູລີ, ແລະ ໃນປີ 2001 ໄດ້ນໍາໄປປູກເພື່ອຄັດເລືອກ ແລະ ໃນປີ 2003 ຈິ່ງໄດ້ນໍາໄປປູກທົດສອບໃນພື້ນທີ່ ໄຮ່ຂອງຊາວກະສິກອນຢູ່ 8 ແຂວງພາກ ເໜືອ ແລະ ເຫັນວ່າມີການຈະເລີນເຕີບໂຕດີ, ໃຫ້ຜົນຜະລິດ ສູງ ແລະ ເປັນທີ່ຍອມຮັບຂອງຊາວກະສິກອນ. ສະນັ້ນ, ຈີ່ງເລີ້ມມີການປູກຂະຫຍາຍ ແລະ ແພ່ກະຈາຍນັບຕັ້ງ ແຕ່ ປີ 2006 ເປັນຕົ້ນມາ.
ບາງຂໍ້ແນະນຳການປູກໄຮ່ເຂດເນີນສູງ
ໃນເຂດທີ່ບໍ່ມີເງື່ອນໄຂໃນການເຮັດນາ ການປູກເຂົ້າໄຮ່ ແມ່ນກິດຈະກຳໜື່ງທີ່ສໍາຄັນ ສໍາລັບປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ ໃນເຂດພູດອຍ. ການເພີ້ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນເປັນແຮງກົດ ດັນທີ່ເຮັດໃຫ້ຮອບວຽນການກັບມາປູກເຂົ້າໄຮ່ໃນເນື້ອທີ່ໄຮ່ ເລົ່າສັ້ນລົງ, ເຮັດໃຫ້ລະບົບການເຮັດໄຮ່ໜູນວຽນແບບດັ່ງ ເດີມບໍ່ມີຄວາມຍືນຍົງ. ດັ່ງນັ້ນ, ຊາວກະສິກອນມີຄວາມ ຕ້ອງການແນວພັນເຂົ້າໄຮ່ ທີ່ມີສາມາດປັບຕົວໄດ້ດີໃນປ່າ ເລົ່າໄລຍະສັ້ນ, ມີຜົນຜະລິດສະໝໍ່າສະເໝີ ແລະ ມີຄວາມ ຍືນຍົງໃນເຂດພູດອຍ.
ຄູ່ມືແນະນຳ ແລະ ການນຳໃຊ້ ແນວພັນເຂົ້າ ຫ້ວຍໂຄດ1 (Houaykhot 1)
ແນວພັນຫ້ວຍໂຄດ1 (HK1) ແມ່ນແນວພັນທີ່ໄດ້ປະສົມຈາກສູນຄົ້ນຄວ້າເຂົ້ານາພອກ ລະຫວ່າງ ແນວພັນເຂົ້າເມືອງງາ (ຕົ້ນແມ່) ກັບ ແນວພັນ TDK7 (ຕົ້ນພໍ່). ໃຊ້ຮູບແບບ ປະສົມພັນແບບດ່ຽວ ໃນລະດູແລ້ງ 2007-08, ປູກຄັດເລືອກທີ່ສູນ ຮອດຊົ່ວທີ 4 ແລ້ວ ສົ່ງໄປຄັດເລືອກທີ່ສູນຄົ້ນຄ້ວາກະສິກຳເຂດເນີນສູງ ບ້ານຫ້ວຍໂຄດ ເມືອງຊຽງເງິນ ແຂວງ ຫຼວງພະບາງ. ຄັດເລືອກຕໍ່ໃນຊົ່ວທີ 5 ແລະ 8 ໃນລະດູ ແລ້ງ 2016-2017 ແມ່ນ ທ່ານ ແຄມ ບ້ານຊຽງເງິນ, ເມືອງຊຽງເງິນ ປູກຂະຫຍາຍ, ທົດສອບການກິນດີ ແລະ ປູກ ຂະຫຍາຍເມັດພັນ, ແລກປ່ຽນ, ແຈກຢາຍ ໃນບ້ານ ແລະ ບ້ານອື່ນໆ ມາເຖິງປະຈຸບັນ ຂະຫຍາຍໄປຫຼາຍບ້ານເຊັ່ນ: ບ້ານຊຽງເງິນ, ບ້ານນາຄ່າ, ບ້ານຫ້ວຍໂຄດ, ບ້ານໂພນໄຊ, ບ້ານຖິ່ນແກ້ວ ເມືອງຊຽງເງິນ. ບ້ານນະຄອນ ເມືອງນໍ້າບາກ, […]
ຄູ່ມືແນະນຳ ແລະ ການນຳໃຊ້ ແນວພັນເຂົ້າຫ້ວຍໂຄກ2 (Houaykh ot 2)
ແນວພັນຫ້ວຍໂຄດ2 (HK2) ແມ່ນ M10001-B-10-1-2-1-NK-B-B (M6-1) ແມ່ນໄດ້ຈາກການປັບປຸງພັນດ້ວຍເຕັກນິກການຜ້າເຫຼົ່າ (Mutation Breeding) ໂດຍນໍາເອົາແນວພັນ ທ່າດອກຄໍາ 8 (TDK8) ໄປອາບລັງສີກຣາມ ມາ (Gramma ray) ໃນລະດັບຄວາມເຂັ້ມ 200Gy ທີ່ ສະຖາບັນນິວເຄຍ (BATAN) ປະເທດ ອີນໂດເນເຊຍ ໃນປີ 2016 ແລ້ວນໍາມາຄັດເລືອກດ້ວຍ ເຕັກນິກ ການສຶບປະຫວັດ 4 ລະດູ ຄັດໄດ້ສາຍພັນທີ່ມີລັກຊະນະແຕກຕ່າງຈາກ ພັນເດີມ ແລະ ເຫັນວ່າດີ ແລ້ວລະດູຝົນ 2019 ໄດ້ ສົ່ງສາຍພັນດັ່ງກ່າວ. (ຊົ່ວທີ່ 4) ແລ້ວສົ່ງໄປຄັດເລືອກໃນພື້ນທີ່ນາຂອງຊາວກະສິກອນ ທີ່ບ້ານນາຄ່າ, ເມືອງຊຽງເງິນ , ແຂວງຫຼວງພະບາງ. ຄັດເລືອກຕໍ່ໃນລະດູຝົນ 2020 ໂດຍ ທ່ານ ພູ ຊາວນາບ້ານ ຊຽງເງິນ, ເມືອງຊຽງເງິນ, ໄດ້ມີໂອກາດມາຮ່ວມປະເມີນຜົນ ແລະ […]
ຂໍ້ຕົກລົງ ວ່າດ້ວຍ ການກຳນົດບັນຊີໄມ້ I, II ແລະ III.
– ອີງຕາມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍປ່າໄມ້ ເລກທີ່ 46/ສພຊ, ລົງວັນທີ່ 13 ມິຖຸນາ 2019; – ອີງຕາມ ດຳລັດ ຂອງນາຍຍົກລັດທະມົນຕີ ເລກທີ່ 99/ນຍ, ລົງວັນທີ່ 09 ມີນາ 2017 ວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວ ຂອງກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້; – ອີງຕາມ ໜັງສືສະເໜີ ຂອງກົມປ່າໄມ້ ເລກທີ 1743/ກປມ, ລົງວັນທີ່ 18 ມີນາ 2021; – ອີງຕາມການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ການສະເໜີຂອງກົມນະໂຍບາຍ ແລະ ນິຕິກຳ ເລກທີ 0199/ກບນ, ລົງວັນທີ່ 25 ມີນາ 2021.
ແຜນທີ່ກະສິກຳ ສປປ ລາວ
ລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ຍາມໃດກໍ ຮັບຮູ້ເຖິງຄວາມສໍາຄັນທີ່ໃຫຍຫຼວງ ຂອງທາແຮງການພັດທະນາດານກະສິກໍາຂອງປະເທດຢູ່ສະເໝີ. ທັງນີ້ ກໍເນື່ອງຈາກວາ ຂະແໜງການກະສິກໍາ ໄດ້ປະກອບສ່ວນຢາງແຂງແຮງໃຫ້ແກ່ການເຕີບໂຕຂອງຊາດ, ແລະ ເປັນເສັ້ນທາງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຫວັງ ໃນການນໍາພາປະເທດຊາດ ໃຫ້ຫຼດພົ້ນອອກຈາກ ສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ເຊິ່ງເປັນຜົນງານທີ່ຢັ້ງຢືນເຖິງການຊີ້ນໍາອັນສະຫຼາດສອງໃສຂອງບັນດາຜູ່ນຳປະເທດ.
ຄູ່ມື ການວາງແຜ່ນ, ຈັດສັນ ແລະ ຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນ ກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ແບບມີສ່ວນຮ່ວມຂັ້ນບ້ານ.
ປື້ມຄູມື (Manual) ວາງແຜນ, ຈັດສັນ ແລະ ຄຸ້ມຄອງ ການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ສະບັບນີ້ ມີຊື່ພາສາອັງກິດວ່າ: Participatory Forest and Agriculture Land Use Planning, Allocation and Management ແລະ ມີຊື່ຫຍໍ້ວ່າ “P-FALUPAM” ຖືກສ້າງຂື້ນ ໂດຍອິງໃສ່ ຂໍ້ຕົກລົງ ຂອງ ກະຊວງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ສະບັບເລກທີ່ 7838/ກຊສ. ລົງວັນທີ່ 09 ພະຈິກ 2012, ວ່າດ້ວຍການປັບປຸງປຶ້ມຄູ່ມື ວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ຂັ້ນບ້ານ ແລະ ກຸ່ມບ້ານພັດທະນາ (ParticipatoryAgriculture and Forest LandUse Planning atVillage and Village Cluster […]
ຕົ້ນໄມ້ເປັນຢາບາງຊະນິດຢູ່ລາວ
ໃນປະຈຖບັນການນຳໃຊ້ຢາທີ່ຜະລິດຈາກທາດເຄມີສັງເຄາະມີຜົນສະທ້ອນບໍ່ດີຫຼາຍຢ່າງໃຫ້ແກ່ຜູ້ຊົມໃຊ້, ສະນັ້ນ ຈິ່ງເຮັດໃຫ້ຄົນທົ່ວໂລກໂດຍສະເພາະໃນບັນດາປະເທດອຸດສາຫະກຳຂະຫຍາຍຕົວຫັນມາໃຫ້ຄວາມສົນໃຈແກ່ການນຳໃຊ້ຢາຊຶ່ງຜະລິດຈາກຕົ້ນໄມ້ທຳມະຊາດ
ເຫັດທຳມະຊາດທີ່ກິນໄດ້ ແລະ ເປັນຢາຢູ່ພາກເໜືອຂອງ ສປປ ລາວ
ເຫັດທຳມະຊາດທີ່ກິນໄດ້ ແລະ ເປັນຢາຢູ່ພາກເໜືອຂອງ ສປປ ລາວ
ຫຼັກສູດທ້ອງຖິ່ນ ເລື່ອງ: ຄວາມຮູ້ ແລະຄວາມສໍາຄັນຂອງຊີວະນາໆພັນ. ສໍາລັບຊັ້ນປະຖົມສຶກສາ ປີທີ 4-5.
ຫຼັກສູດທ້ອງຖິ່ນສະບັບນີ້ໄດ້ຖືກສ້າງຂື້ນໂດຍການຮ່ວມມືຈາກຫຼາຍພາກສ່ວນເຊັ່ນ: ພະແນກສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາແຂວງ, ຫ້ອງການສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາເມືອງ ພູກູດ, ຄູສອນ ແລະ ຊຸມຊົນຢູ່ໃນກຸ່ມບ້ານເປົ້າໝາຍຂອງເມືອງພູກູດ, ໂດຍໄດ້ຮັບການ ສະໜັບສະໜູນຈາກໂຄງການພັດທະນາລະບົບການຜະຫຼິດແບບນິເວດກະສິກຳ ຢູ່ເຂດ ພູດອຍພາກເໜືອຂອງ ສ.ປ.ປ ລາວ (TABI)
