ເຕັກນິກການຂະຫຍາຍພັນດອກເຈ້ຍ
ຂ້າພະເຈົ້າ ນ. ວົງເດືອນ ວົງສາຄ ຳຜຸຍ ເຊິ່ງເປັນນັກຮຽນປີສຸດທ້າຍລຸ້ນທີ່ 16 ຂອງໂຮງຮຽນກະສິ ກ ຳແລະປ່າໄມ້ຊັ້ນກາງ ນ້ອງເອງແມ່ນໄດ້ຮຽນຮູ້ຫຼາຍຢ່າງຈາກສະຖາບັນແຫ່ງນີ້. ສະນັ້ນຈຶ່ງຖືໂອ ກາດນີ້ສະແດງຄວາມມຮູ້ບຸນຄູນຢ່າງຫຼິ້ນເຫຼືອ ແລະ ຂໍຂອບໃຈຢ່າງສູງມາຍັງພາກສ່ວນຕ່າງໆທີ່ກ່ຽວ ຄ້ອງໃນການຮຽນ ແລະ ລົງຝຶກຫັດທ້າຍປີຈົນສາມາດປະກອບເປັນບົດທີ່ສົມບູນໄດ້ມີລາຍລະອຽດ ດັ່ງລຸ່ມນີ້:
ບົດແນະນຳການລ້ຽງແລະຂະຫຍາຍພັນປາພອນ
ປາພອນແມ່ນປາພື້ນເມືອງຊະນິດໜຶ່ງທີ່ມີແຫຼ່ງກ ຳເນີດ ແລະ ພົບເຫັນຫຼາຍໃນແມ່ນໍ້າຂອງພາກໃຕ້ຂອງ ສປປ ລາວ, ບໍລິເວນ ເຂດທົ່ງນາໍ້ຖ້ວມ, ປະເທດກຳປູເຈຍ ແລະ ພາກໃຕ້ ສສ ຫວຽດນາມ. ປາພອນວາງໄຂ່ແມ່ນເຄີຍພົບເຫັນໃນແມ່ນຂອງບໍລິເວນ ເຂດບ້ານດອນແດງ, ເມືອງ ປະທຸມພອນ ແຂວງ ຈຳປາສັກພາຍ ຫລັງ ວາງໄຂ່ຕາມທ ຳມະຊາດແລ້ວໄຂ່ຈະໄຫຼໄປຕາມກະແສນ້ຳ ແລະ ເບາະອອກເປັນໂຕ, ປາພອນນ້ອຍທີ່ລອດຕາຍຈະລ່ອງ ລອຍໂຮມກັນຕາມ ແກ້ງເຂດປ່ານາໍ້ຖ້ວມເຖິງໃນເຂດພາກໃຕ້ຂອງ ສປປ ລາວ ແລະ ພາກເໜືອ ຂອງກ ຳປູເຈຍຕາມລ ຳແມ່ນໍ້າຂອງ ໃນຊ່ວງ ເດືອນ ມີນາ ເພື່ອຊອກຫາແຫຼ່ງອາຫານຕາມແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ສາຂາຈົນຮອດ ລະຫວ່າງ ເດືອນ ກໍລະກົດ ຫາ ເດືອນສິງຫາປາພອນຈະໃຫ້ໄຂ່.
ບົດແນະນຳການລ້ຽງແລະຂະຫຍາຍພັນປາເພັ້ຍ
ປາເພັຍ Morulius chrysophekadeon ເປັນປາຊະນິດໜຶ່ງ ເຊິ່ງມີທົ່ວໄປໃນແຫຼ່ງນາໍ້ທ ຳມະຊາດເຊັ່ນ: ແມ່ນຂອງ ແລະ ສາຂາ, ຫ້ວຍຮ່ອງ, ອ່າງເກັບນາໍ້ຕ່າງໆ. ປາເຟັ້ຍເມື່ອມີອາຍຸ ເຖິງ 3 ປີ ສາມາດ ເປັນພໍ່ແມ່ພັນໄດ້ ແລະ ມີຄວາມຍາວເຖີງ 35 ຊັງຕີແມັດ ຈະມີນາໍ້ໜັກ ປະມານ 2,5-3 ກິໂລ ກຼາມ, ປາເບັ້ຍມັກກິນອາຫານຕາມພື້ນນາໍ້ ແລະ ກິນຜັກ ຕ່າງໆເຊັ່ນ : ຈ ຳ ພວກຜັກບົ້ງ, ໃບມັນຕົ້ນ. ຊີ້ນປາເບັ້ຍມີລົດຊາດແຊບເປັນທີ່ນິຍົມຂອງຄົນ ທົ່ວໄປ. ການຂະຫຍາຍແນວພັນປາເບັ້ຍຄັ້ງທ ຳອິດໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນ ໄດ້ເຮັດ ທີ່ ສະຖານີລ້ຽງປາ ມິດສ ຳພັນ, ແຂວງວຽງຈັນ, ສະຖານີນາຫຼວງ, ແຂວງຫຼວງພະບາງ ແລະ ສະຖານີລ້ຽງປານາໍ້ຫຸມນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ການປູກອ້ອຍ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການປູກຢາພັງພອນ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ຂີ້ຫມິ້ນ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ເຂົ້າໜຽວແດງ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການປ້ອງກັນ ແລະ ກຳຈັດຫອຍກິນເຂົ້າ
ການເຮັດນາສວນຮົ້ວໄຮ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນຫົວນີ້ໄດ້ມາຈາກການຂຽນຂອງຊາວ ບ້ານແລະອາສາສະໝັກເຊິ່ງໄດ້ຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອ ຳນວຍ ການສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາແລະພະແນກສຶກສານະຄອນຫຼວງວຽງ ຈັນ ປື້ມຫົວນ້ອຍຫົວນີ້ໄດ້ບັນຈຸເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງໂດຍ ມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນເຂົ້ານໍາພາ ແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນຊັ້ນປະຖົມ ບໍ 1 ປໍ 2 ແລະບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການປູກເຫັດບົດ
ຂັ້ນຕອນການປູກເຫັດບົດ: – ລັກສະນະເຮືອນເຫັດ – ການຜະລິດຖົງເຊື້ອເຫັດ – ການບົ່ມກ້ອນເຊື້ອເຫັດ – ການຜະລິດດອກເຫັດ – ການເກັບຜົນຜະລິດ
