ການປ້ອງກັນແລະກຳຈັດແມງໄມ້ສັດຕູພືດຕົ້ນຕໍ່ຂອງເຂົ້າ(ດ້ວງກໍ)
ດ້ວງກໍຢູ່ໃນປະເທດເຮົາມີຫຼາຍຊະນິດ ແຕ່ດ້ວງກໍທີ່ທຳ ລາຍເຂົ້າໄຮ່ ແລະ ເຂົ້ານາ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີ 4 ຊະນິດຄື : ດ້ວງກໍສີເຫຼືອງ, ດ້ວງກໍສີຊົມພູ, ດ້ວງກໍສີລາຍແຊກ ແລະ ດ້ວງກໍສີເຫຼືອງ, ແມ່ດ້ວງກໍມັກອອກຫຼິ້ນແສງໄຟ ໃນຍາມ ກາງຄືນ, ຖ້າປະກົດເຫັນແມ່ດ້ວງກໍອອກຫຼິ້ນແສງໄຟ ຄວນ ລະມັດລະວັງໃນການບົວລະບັດຮັກສາຕົ້ນເຂົ້າ
ວິທີການປູກມອນລ້ຽງມ້ອນພື້ນເມືອງ
ປຶ້ມຄູມືຫົວນີ້ເປັນຫລັກສູດເພີ່ມເຕີມທົບທວນຄວາມຊົງຈໍາຂອງຜູ້ທີ່ເຄີຍປູກມອນລ້ຽງມ້ອນແບບພື້ນ ເມືອງມາກ່ອນ, ຟື້ນຟູສີໄມ້ລາຍມື ມູນເຊື້ອອັນດີງາມຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໃຫ້ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ຕໍ່ກັບຜູ້ທີ່ສົນໃຈ ທີບໍ່ເຄີຍລ້ຽງມາກ່ອນ. ໃນປະຈຸບັນການລ້ຽງມ້ອນພື້ນເມືອງໃນປະເທດລາວແມ່ນຍັງເຫລືອໜ້ອຍເຕັມທີ່ຍ້ອນມືໄໝຕ່າງ ປະເທດ ເຂົ້າມາຈໍາໜ່າຍ ກົງກັນຂ້າມພວກທີ່ຊົມໃຊ້ໄໝຕ່າງປະເທດພັດສົນໃຈເລື່ອງໄໝລາວມາຕັ້ງແຕ່ ດົນນານແລ້ວ ເມື່ອເບິ່ງຕົວຈິງແລ້ວ ເຫັນວ່າປະເທດເຮົາຍັງເປັນເຂດພັດທະນາ ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຄວນ ເອົາໃຈໃສ່ສົ່ງເສີມການປູກມອນລ້ຽງມ້ອນພື້ນເມືອງລາວໃນໝູ່ປະຊາຊົນໃຫ້ກວ້າງຂວາງກວ່າເກົ່າອີກ.
ເຕັກນິກການຂະຫຍາຍພັນດອກເຈ້ຍ
ຂ້າພະເຈົ້າ ນ. ວົງເດືອນ ວົງສາຄ ຳຜຸຍ ເຊິ່ງເປັນນັກຮຽນປີສຸດທ້າຍລຸ້ນທີ່ 16 ຂອງໂຮງຮຽນກະສິ ກ ຳແລະປ່າໄມ້ຊັ້ນກາງ ນ້ອງເອງແມ່ນໄດ້ຮຽນຮູ້ຫຼາຍຢ່າງຈາກສະຖາບັນແຫ່ງນີ້. ສະນັ້ນຈຶ່ງຖືໂອ ກາດນີ້ສະແດງຄວາມມຮູ້ບຸນຄູນຢ່າງຫຼິ້ນເຫຼືອ ແລະ ຂໍຂອບໃຈຢ່າງສູງມາຍັງພາກສ່ວນຕ່າງໆທີ່ກ່ຽວ ຄ້ອງໃນການຮຽນ ແລະ ລົງຝຶກຫັດທ້າຍປີຈົນສາມາດປະກອບເປັນບົດທີ່ສົມບູນໄດ້ມີລາຍລະອຽດ ດັ່ງລຸ່ມນີ້:
ບົດແນະນຳການລ້ຽງແລະຂະຫຍາຍພັນປາພອນ
ປາພອນແມ່ນປາພື້ນເມືອງຊະນິດໜຶ່ງທີ່ມີແຫຼ່ງກ ຳເນີດ ແລະ ພົບເຫັນຫຼາຍໃນແມ່ນໍ້າຂອງພາກໃຕ້ຂອງ ສປປ ລາວ, ບໍລິເວນ ເຂດທົ່ງນາໍ້ຖ້ວມ, ປະເທດກຳປູເຈຍ ແລະ ພາກໃຕ້ ສສ ຫວຽດນາມ. ປາພອນວາງໄຂ່ແມ່ນເຄີຍພົບເຫັນໃນແມ່ນຂອງບໍລິເວນ ເຂດບ້ານດອນແດງ, ເມືອງ ປະທຸມພອນ ແຂວງ ຈຳປາສັກພາຍ ຫລັງ ວາງໄຂ່ຕາມທ ຳມະຊາດແລ້ວໄຂ່ຈະໄຫຼໄປຕາມກະແສນ້ຳ ແລະ ເບາະອອກເປັນໂຕ, ປາພອນນ້ອຍທີ່ລອດຕາຍຈະລ່ອງ ລອຍໂຮມກັນຕາມ ແກ້ງເຂດປ່ານາໍ້ຖ້ວມເຖິງໃນເຂດພາກໃຕ້ຂອງ ສປປ ລາວ ແລະ ພາກເໜືອ ຂອງກ ຳປູເຈຍຕາມລ ຳແມ່ນໍ້າຂອງ ໃນຊ່ວງ ເດືອນ ມີນາ ເພື່ອຊອກຫາແຫຼ່ງອາຫານຕາມແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ສາຂາຈົນຮອດ ລະຫວ່າງ ເດືອນ ກໍລະກົດ ຫາ ເດືອນສິງຫາປາພອນຈະໃຫ້ໄຂ່.
ບົດແນະນຳການລ້ຽງແລະຂະຫຍາຍພັນປາເພັ້ຍ
ປາເພັຍ Morulius chrysophekadeon ເປັນປາຊະນິດໜຶ່ງ ເຊິ່ງມີທົ່ວໄປໃນແຫຼ່ງນາໍ້ທ ຳມະຊາດເຊັ່ນ: ແມ່ນຂອງ ແລະ ສາຂາ, ຫ້ວຍຮ່ອງ, ອ່າງເກັບນາໍ້ຕ່າງໆ. ປາເຟັ້ຍເມື່ອມີອາຍຸ ເຖິງ 3 ປີ ສາມາດ ເປັນພໍ່ແມ່ພັນໄດ້ ແລະ ມີຄວາມຍາວເຖີງ 35 ຊັງຕີແມັດ ຈະມີນາໍ້ໜັກ ປະມານ 2,5-3 ກິໂລ ກຼາມ, ປາເບັ້ຍມັກກິນອາຫານຕາມພື້ນນາໍ້ ແລະ ກິນຜັກ ຕ່າງໆເຊັ່ນ : ຈ ຳ ພວກຜັກບົ້ງ, ໃບມັນຕົ້ນ. ຊີ້ນປາເບັ້ຍມີລົດຊາດແຊບເປັນທີ່ນິຍົມຂອງຄົນ ທົ່ວໄປ. ການຂະຫຍາຍແນວພັນປາເບັ້ຍຄັ້ງທ ຳອິດໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນ ໄດ້ເຮັດ ທີ່ ສະຖານີລ້ຽງປາ ມິດສ ຳພັນ, ແຂວງວຽງຈັນ, ສະຖານີນາຫຼວງ, ແຂວງຫຼວງພະບາງ ແລະ ສະຖານີລ້ຽງປານາໍ້ຫຸມນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ການປູກອ້ອຍ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການປູກຢາພັງພອນ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ຂີ້ຫມິ້ນ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ເຂົ້າໜຽວແດງ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂຕ໊ຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
