ປື້ມຄູ່ມີການລ້ຽງໄກ່ລາດ
ຢູ່ບ້ານເຮົາການລ້ຽງໄກ່ລາດ ແມ່ນມີການນິຍົມກັນລ້ຽງຢ່າງແຜ່ຫລາຍ ບໍ່ວ່າໃນຕົວເມືອງ ຫລືຊົນນະບົດ. ໄກ່ລາວລ້ຽງງ່າຍ, ທ່າອາຫານກິນ ເອງໄດ້ ແລະ ມີຄວາມຕ້ານທານພະຍາດ ແລະ ດິນຟ້າອາກາດໄດ້ດີ. ໄກ່ລາດມີລົດແຊບສາມາດສະຫນອງອາຫານໃຫ້ແກ່ຄອບຄົວ ແລະ ຂາຍໄດ້ທຸກເວລາ, ຊາວກະສິກອນຜູ້ຫນຶ່ງ, ຖ້າຢາກປູກຝັງກໍ່ຕ້ອງລ້ຽງ ສັດໄປນຳ. ສັດທີ່ລ້ຽງງ່າຍກໍ່ແມ່ນໄກ່ລາດ, ຊຶ່ງນອກຈາກຈະໃຫ້ຊີ້ນ ແລະ ໄຂ່ເປັນອາຫານແລ້ວ ກໍ່ຍັງໃຫ້ຝຸ່ນ ເພື່ອໄປໃສ່ຕົ້ນໄມ້, ສວນຜັກ ແລະ ນາເຂົ້າໄດ້ອີກນຳ.
ການຕອນໄກ່
ປື້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນຫົວນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນຂອງຊາວ ບ້ານແລະ ອາສາສະໝັກຊຶ່ງໄດ້ຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວຍ ການສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາແລະພະແນກສຶກສານະຄອນຄອນຫຼວງ ວຽງຈັນ. ປື້ມຫົວນ້ອຍຫົວນີ້ ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນເຂົ້າ ນໍາພາ ແລະ ສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນຊັ້ນ ປໍ1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການລ້ຽງງົວຊົນ
ປື້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນຫົວນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນຂອງຊາວ ບ້ານແລະ ອາສາສະໝັກຊຶ່ງໄດ້ຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວຍ ການສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາແລະພະແນກສຶກສານະຄອນຄອນຫຼວງ ວຽງຈັນ. ປື້ມຫົວນ້ອຍຫົວນີ້ ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນເຂົ້າ ນໍາພາ ແລະ ສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນຊັ້ນ ປໍ1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການລ້ຽງຫມູຕອນ
ປື້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນຫົວນີ້ໄດ້ມາຈາກການຂຽນຂອງຊາວ ບ້ານແລະອາສາສະໝັກເຊິ່ງໄດ້ຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອ ຳນວຍ ການສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາແລະພະແນກສຶກສານະຄອນຫຼວງວຽງ ຈັນ ປື້ມຫົວນ້ອຍຫົວນີ້ໄດ້ບັນຈຸເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງໂດຍ ມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນເຂົ້ານໍາພາ ແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນຊັ້ນປະຖົມ ປໍ 1 ປໍ 2 ແລະບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການລ້ຽງກົບໃສ່ກະຊັງໂດຍນຳໃຊ້ອາຫານທີ່ແຕກຕ່າງກັນ
ປື້ມເຫຼັ້ມນີ້ໄດ້ຂັດຈ້ອນເອົາຂໍ້ມູນມາຈາກປື້ມຂໍ້ມູນສິ່ງແວດ ລ້ອມສຶກສາບ້ານໜອງຍາວທີ່ເປັນຜົນງານການຂຽນ ແລະໃຫ້ຂໍ້ ມູນຂອງຄູອາຈານແລະຊາວບ້ານໜອງຍາວ, ເມືອງນາຊາຍ ທອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ແລ້ວມາສັງລວມເປັນປື້ມຄວາມ ຮູ້ສິ່ງແວດລ້ອມສຶກສາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ທີ່ມີເນື້ອໃນຄວາມຮູ້ກ່ຽວ ກັບໜອງຍາວ ແລະສັດທີ່ມີຢູ່ໜອງຍາວ ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງໃຫ້ ແກ່ຄູທີ່ສົນໃຈນໍາໄປໝູນໃຊ້ປູກຈິດສໍານຶກໃຫ້ແກ້ເດັກໄດ້ຮັບຮູ້ ຄວາມສໍາຄັນ, ຄຸນປະໂຫຍດ ແລະຄຸນຄາຂອງສິ່ງແວດລ້ອມ ໃນທ້ອງຖິ່ນ.
ການລ້ຽງເປັດ
ຢູ່ບ້ານເຮົາການລ້ຽງສັດປີກ ແມ່ນມີການນິຍົມກັນລ້ຽງຢ່າງແຜ່ຫລາຍບໍ່ວ່າໃນຕົວເມືອງ ຫລື ຊົນນະບົດ, ເຊິ່ງໃນນັ້ນ ເປັດກໍ່ເປັນສັດປີກຊະນິດຫນື່ງທີ່ລ້ຽງງ່າຍ ແລະ ມີຄວາມຕ້ານທານພະຍາດ ແລະ ດິນຟ້າອາກາດໄດ້ດີ. ເປັດມີລົດແຊບສາມາດສະຫນອງອາຫານໃຫ້ແກ່ຄອບຄົວ ແລະ ຂາຍໄດ້ທຸກເວລາ. ຊາວກະສິກອນຜູ້ຫນື່ງ, ຖ້າຢາກປູກຝັງກໍ່ຕ້ອງລ້ຽງສັດໄປນຳ. ສັດທີ່ລ້ຽງງ່າຍກໍ່ແມ່ນເປັດ, ຊຶ່ງນອກຈາກຈະໃຫ້ຊີ້ນ ແລະ ໄຂ່ເປັນອາຫານແລ້ວ ກໍ່ຍັງໃຫ້ຝຸ່ນເພື່ອໄປໃສ່ຕົ້ນໄມ້, ສວນຜັກ ແລະ ນາເຂົ້າໄດ້ອີກນຳ.
ຄູ່ມືການລ້ຽງໄກ່ລາດ
ການລ້ຽງໄກ່ພື້ນເມືອງ
ການລ້ຽງໄກ່ພື້ນເມືອງ – ສິ່ງທີ່ຄວນຄຳນຶງ – ສະຖານທີ່ລ້ຽງໄກ່ – ລັກສະນະຂອງລົກໄກ່ – ພັນໄກ່ – ການກຽມສະານທີ່ກ່ອນນຳມາລ້ຽງ – ການລ້ຽງໄກ່ນ້ອຍ – ເວລາການໃຫ້ອາຫານ – ແຫຼ່ງອາຫານ – ການຟັກໄຂ່ – ພໍ່ແມ່ນພັນ – ການປ້ອງກັນພະຍາດ – ພະຍາດທີ່ມັກເກີດກັບໄກ່ – ການຕະຫຼາດ
ບົດແນະນຳການລ້ຽງແລະຂະຫຍາຍພັນປາປາກ
ປາປາກເປັນປາພື້ນເມືອງ ທີ່ຄົນທົ່ວໄປຮູ້ຈັກໃນທົ່ວປະເທດມີ ຊື່ວິທະຍາສາດວ່າ Barbonymus gonionotus ເປັນປາທີ່ນຳມາລ້ຽງ ແລະ ຂະຫຍາຍພັນໄດ້ງ່າຍ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ ຈາກປະຊາຊົນຜູ້ບໍລິໂພກທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດສາມາດປຸງແຕ່ງອາຫານໄດ້ຫຼາຍປະເພດ, ປາປາກເປັນປາທີ່ລ້ຽງງ່າຍ, ໃຫຍ່ໄວ, ມີຄວາມທົນທານຕໍ່ກັບສະພາບແວດລ້ອມໄດ້ດີທັງໃນໜອງ ແລະ ກະຊັງສະນັ້ນໂຄງການລ້ຽງປາ ພື້ນເມືອງຈຶ່ງໄດ້ສຶກສາຄົ້ນຄ້ວາ ເພື່ອຄັດເລືອກເອົາມາລ້ຽງ ແລະ ສົ່ງເສີມໃຫ້ມີການໄປລ້ຽງຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນຫມູ່ຊາວກະສິກອນທັງໃນຕົວເມືອງ ແລະ ຊົນນະບົດ.
ປາສະລິດ
ເນື້ອໃນຂໍ້ມູນປື້ມເຫຼັ້ມນີ້ແມ່ນໄດ້ມາຈາກການສອບຖາມ ປະຊາຊົນປະຈຳບ້ານນາໄຫ, ເມືອງໄຊເສດຖາ ນະຄອນຫຼວງ ວຽງຈັນ ແລະ ເປັນສິ່ງໜຶ່ງທີ່ທາງຊາວບ້ານຢາກສະຫງວນ, ສິ່ງ ສໍາຄັນແມ່ນຢາກໃຫ້ເດັກນ້ອຍໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບສິ່ງແວດລ້ອມ ຂອງບ້ານເຮົາ, ດັ່ງນັ້ນທາງຄະນະຈັດທຳຈິ່ງໄດ້ຮີບໂຮມຂໍ້ມູນ ເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ນໍາມາສ້າງເປັນປື້ມເພື່ອເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ ຮັບຮູ້ນຳກັນ, ເຖິງແມ່ນວ່າຂໍ້ມູນຈະບໍ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ຊັດເຈນ ປານໃດກໍ່ຕາມທາງຄະນະຈັດທຳກໍຂໍໂທດຂໍອະໄພ. ຫວັງວ່າປຶ້ມເຫຼັ້ມນີ້ຈະໃຫ້ຄວາມຮູ້ບໍ່ຫຼາຍກໍ່ໜ້ອຍແກ່ຄູ ອາຈານ ແລະ ນ້ອງນັກຮຽນທຸກຄົນ.
