ມິມີ່ ພົມມາລີ ອາຍຸ 27 ປີ ຕົວແທນຊາວກະສິກອນລຸ້ນໃໝ່ຈາກ ບ້ານພົງສະຫວັນ ເມືອງປາກອູ ແຂວງຫຼວງພະບາງ

ສວນຄໍາເພັດ (Kham Phet Garden) ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 2000 ໂດຍພໍ່ຂອງມີມີ່ ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 18 ເຮັກຕາ. ເຊິ່ງໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈມາຈາກການໄປຢ້ຽມຢາມປະເທດໄທ ແລະ ເຫັນຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງໝາກໄມ້. ໃນເວລານັ້ນ ປະເທດລາວນໍາເຂົ້າໝາກໄມ້ຈໍານວນຫຼາຍຈາກປະເທດໄທ, ສິ່ງນີ້ເປັນແຮງຈູງໃຈໃຫ້ລາວນໍາເອົາແນວພັນໝາກໄມ້ຫຼາຍຊະນິດມາປູກໃນສວນຂອງຕົນເອງ ເຊັ່ນ: ໝາກພຸກ, ໝາກເງາະ, ໝາກລະມຸດ, ໝາກລໍາໄຍ ແລະ ອື່ນໆ. ໃນຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນທຸລະກິດ ອຸປະສັກທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຄື ຄວາມຮູ້ທາງເຕັກນິກທີ່ຈໍາກັດ, ໂລກພະຍາດພືດ, ໄພພິບັດທາງທໍາມະຊາດ ແລະ ຕົ້ນທຶນການຜະລິດທີ່ສູງ ເພື່ອສຶບຕໍ່ອາຊີບຫຼັກຂອງຄອບຄົວໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ, ມີມີ່ ພົມມະລີ (Mimi Phommaly) ໄດ້ເລືອກຮຽນດ້ານກະສິກໍາ ແລະ ໄດ້ສໍາເລັດການສຶກສາຈາກວິທະຍາໄລກະສິກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ພາກເໜືອ ໃນປີ 2018. ຫຼັງຈາກຈົບການສຶກສາ ມີມີ່ໄດ້ເຂົ້າມາມີບົດບາດໃນການເຮັດສວນໝາກໄມ້ ເພື່ອຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນທຸລະກິດຂອງຄອບຄົວ. ສວນຄໍາເພັດໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ກັບກະສິກໍາຢ່າງຍືນຍົງ ແລະ ບໍ່ໃຊ້ສານເຄມີ ພ້ອມກັບການສົ່ງເສີມພັນພືດທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ພືດພື້ນເມືອງ ບໍ່ພຽງແຕ່ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນ ແຕ່ຍັງມີບົດບາດສໍາຄັນໃນການອະນຸລັກຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງຊີວະນາໆພັນກະສິກໍາ. ດ້ວຍການປູກພືດພັນພື້ນເມືອງຫຼາກຫຼາຍ ແລະ […]

ນ້ຳມັນງາລາວ

ນ້ຳມັນງາລາວ ຜະລິດຈາກເມັດງາ ທີ່ປູກພາຍໃນປະເທດ ໂດຍໃຊ້ວິທີການສະກັດເຢັນ (cold-press) ແລະ ບໍ່ໃສ່ສານເຄມີກັນບູດ ຫຼື ສານແຕ່ງສີໃດໆ ທ່ານ ວຽງສະຫວັດ ວິໄລທອງ ເປັນຜູ້ທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບສຸຂະພາບ ແລະ ໄດ້ສັງເກດເຫັນວ່າ ຜູ້ບໍລິໂພກຊາວລາວເລີ່ມໃຫ້ຄວາມສົນໃຈກັບອາຫານເພື່ອສຸຂະພາບຫຼາຍຂຶ້ນ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ທາງເລືອກຂອງຜະລິດຕະພັນທີ່ມີໂພຊະນາການສູງ ໂດຍສະເພາະນ້ຳມັນ ຍັງມີຂໍ້ຈຳກັດ ເຖິງແມ່ນວ່າ ນ້ຳມັນມະໝາກກອກສົດ (olive oil) ຈະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງວ່າມີປະໂຫຍດຕໍ່ສຸຂະພາບ ແຕ່ດ້ວຍລາຄາທີ່ສູງ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍໆຄົວເຮືອນ ບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ ແລະ ກໍບໍ່ສາມາດຜະລິດໃນປະເທດລາວໄດ້. ທ່ານວຽງສະຫວັດ ໄດ້ເຫັນວ່າ ເມັດງາເຊັ່ນ: ງາຈຽງ, ງາຂາວ ແລະ ງາດຳ ທີ່ປູກກັນມາແຕ່ດັ່ງເດີມໃນບ້ານເຮົາ ມີຄຸນຄ່າທາງໂພຊະນາການ ແລະ ປະໂຫຍດຕໍ່ສຸຂະພາບໃກ້ຄຽງກັນ. ໃນອະດີດ ຊາວລາວຍັງເຄີຍນຳເມັດງາເຫຼົ່ານີ້ມາໃຊ້ເພື່ອບຳລຸງກະດູກ. ດ້ວຍແຮງບັນດານໃຈນີ້ ທ່ານໄດ້ອຸທິດເວລາຮຽນຮູ້ກະບວນການສະກັດເຢັນ ແລະ ຜະລິດນ້ຳມັນງາດ້ວຍຕົນເອງ ໂດຍບໍ່ໃສ່ສານເຄມີ ຫຼື ສານແຕ່ງສີ. ຫຼັງຈາກການທົດລອງ ແລະ ພັດທະນາມາປະມານ 5 ປີ […]

ກາເຟສະຫາຍ: ກາເຟທີ່ມີຈັນຍາບັນຈາກຫຼວງພະບາງ

ໂຮງງານ ຂົ້ວກາເຟສະຫາຍລາວ (Sahai Lao Coffee Roastery) ແມ່ນໂຄງການທີ່ຂັບເຄື່ອນໂດຍຊຸມຊົນ ເພື່ອສົ່ງເສີມ ແລະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນໃນພາກເໜືອຂອງລາວ. ສະຫາຍ ສົ່ງເສີມແນວທາງການຜະລິດຢ່າງຍືນຍົງ ໂດຍຝຶກອົບຮົມໃຫ້ຊາວສວນກາເຟໃນການເກັບກ່ຽວດ້ວຍມື,ໃນການຄັດເລືອກ (hand-picking) ແລະ ວິທີການແປຮູບທີ່ພິຖີພິຖັນ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ຍັງຊ່ວຍເຫຼືອຊຸມຊົນຄູ່ຮ່ວມງານໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເຂົ້າໃຈ ແລະ ຊຳນານໃນທຸກຂັ້ນຕອນຂອງການຜະລິດ ພ້ອມກັບປົກປ້ອງຜືນດິນບັນພະບຸລຸດຂອງພວກເຂົາ. ໃນປີ 2012 ທ່ານ Alex Chitdara ໜຶ່ງໃນສອງຜູ້ກໍ່ຕັ້ງຂອງໂຮງຄົ່ວກາເຟສະຫາຍ ໄດ້ຂະຫຍາຍແນວຄິດໄປສູ່ພາກການທ່ອງທ່ຽວ ໂດຍຈັດທົວທ່ອງທ່ຽວ ນຳທ່ຽວໄປໃນເຂດປູກກາເຟໃນຮອບໆເມືອງຫຼວງພະບາງ, ເພື່ອໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວໄດ້ຮູ້ຈັກມຸມມອງຂອງຜູ້ຜະລິດໃນຫ່ວງໂຊ່ຄຸນຄ່າຂອງກາເຟ ໂດຍຍຶດຫຼັກການ “ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ” ເປັນຫຼັກ ການທ່ອງທ່ຽວເຫຼົ່ານີ້ ເນັ້ນໃສ່ການແລກປ່ຽນວັດທະນະທຳຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະ ການມີປະສົບການຮ່ວມກັນຢ່າງມີຄວາມໝາຍກັບຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ. ຜ່ານປະສົບການນີ້ ຜູ້ຢ້ຽມຢາມຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ກະບວນການປູກ, ເກັບກ່ຽວ ແລະ ແປຮູບກາເຟ ໃນຂະນະທີ່ປະຊາຊົນໃນທ້ອງຖິ່ນກໍໄດ້ຮັບລາຍໄດ້ເພີ່ມເຕີມ ແລະ ການຍອມຮັບຕໍ່ພູມປັນຍາດັ້ງເດີມຂອງພວກເຂົາ. ປັດຊະຍາຂອງ SAHAI ຍັງຍຶດຖືສິນລະປະໃນການສ້າງສັນເຄື່ອງດື່ມຕົ້ນສະບັບ ຢູ່ໃນອາຫານທ້ອງຖິ່ນ ໂດຍຜປະສົມປະສານລົດຊາດທີ່ແທ້ຈິງ ແລະ ຄວາມຍືນຍົງເຂົ້າ,  ເຄື່ອງດື່ມທຸກແກ້ວ ຖືກຜະລິດຈາກວັດຖຸດິບທີ່ຮັບຊື້ໂດຍກົງຈາກຊາວກະສິກອນ, […]

ສວນປັນຍານິເວດ: ສົ່ງເສີມກະສິກຳຢ່າງຍືນຍົງໃຫ້ແກ່ຊາວໜຸ່ມລາວ

ສວນປັນຍານິເວດ ຕັ້ງຢູ່ບ້ານຊໍາເກດ, ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ສປປ ລາວ    ໄດ້ເລີ່ມດຳເນີນກິດຈະກຳຕັ້ງແຕ່ປີ 2008 ແລະ ໄດ້ຈົດທະບຽນເປັນບໍລິສັດກະສິກຳຢ່າງເປັນທາງການໃນປີ 2016. ສວນ ເນັ້ນໃສ່ການຜະລິດແບບອິນຊີ, ການຈຳໜ່າຍຂາຍປີກ ແລະ ຂາຍສົ່ງ ເຊິ່ງມີຜະລິດຕະພັນຫຼັກແມ່ນຜັກສວນຄົວ, ເຂົ້າ ແລະ ເຫັດນາງລົມ. ນອກຈາກນັ້ນ ສວນຍັງຈັດໂຄງການຮຽນຮູ້ທາງດ້ານກະສິກຳ ແລະ ການປຸງແຕ່ງອາຫານພື້ນເມືອງ, ພ້ອມທັງກິດຈະກຳສິນລະປະ ແລະ ຫັດຖະກຳຢ່າງມີສະຕິ. ຜູ້ຢ້ຽມຊົມສາມາດຮຽນຮູ້ການຈຳແນກຊະນິດພັນພືດນານາຊະນິດ ແລະ ເກັບຜັກສົດໆໄດ້ໂດຍກົງຈາກສວນ “ຈາກສວນສູ່ໂຕະອາຫານ” ແມ່ນຄຳຂວັນຂອງສວນປັນຍານິເວດ. ທ່ານນາງ ສົມຈິດ ພັນຄຳ (ຊື່ຫຼິ້ນ: ຈິດ) ເຈົ້າຂອງສວນປັນຍານິເວດ ບໍ່ພຽງແຕ່ສ້າງສວນກະສິກຳເພື່ອປູກພືດທີ່ທົນຕໍ່ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ນຳອາຫານປ່າມາພັດທະນາເປັນພືດປູກໃນສວນ, ແຕ່ຍັງເພີ່ມມູນຄ່າໃຫ້ແກ່ພືດທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ດ້ານພືດພັນ ແລະ ອາຫານລາວໃຫ້ແກ່ຄົນຮຸ່ນໃໝ່ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ເອື້ອຍຈິດມີຄວາມສົນໃຈຂອງຕໍ່ກັບເມັດພັນ, ດິນ ແລະ ອາຫານ, ລາວ ໄດ້ຕັ້ງຄຳຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງປະເທດລາວຈຶ່ງຕ້ອງນຳເຂົ້າພືດຜົນຜະລິດກະສິກຳ ໃນຂະນະທີ່ມີທີ່ດິນກະສິກຳອຸດົມສົມບູນ    ເປັນເວລາກວ່າ […]

ສຶກສາລະບົບການຜະລິດເຂົັ້າໄກ່ນ້ອຍຢ ່ໃນ 4 ບ້ານ ເມືອງຜາໄຊ ແຂວງຊຽງຂວາງ

ຈາກການສຶກສາການປູກເຂົັ້າໄກ່ນ້ອຍຂອງຊາວກະສິກອນ 4 ກຸ່ມບ້ານເມືອງຜາໄຊແຂວງຊຽງຂວາງໂດຍມີຈຸດປະສົງ:1) ສຶກສາການປູກເຂົັ້າໄກ່ນ້ອຍຢູ່ໃນ 4 ບ້ານເປົ້າໝາຍຂອງເມືອງ, 2) ສຶກສາເສດຖະກິດການປູກເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍຂອງຊາວກະສີກອນເຂດດັ່ງກ່າວ ໃນການລົງຝຶກຫັດງານຄັ້ງນີ້ແມ່ນຢູ່ທີ່ຂະແໜງປູກຝັງພະແນກກະສິກສາ ແລະ ປ່າໄມ້ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ໄດ້ລົງຈັດຕັ້ງປະຕິບັດພາກສະໜາມຢູ່ 4 ກຸ່ມບ້ານຄື: ບ້ານຊຽງດີ, ບ້ານເຕົາ, ບ້ານໂພສີ ແລະ ບ້ານຫໍກາງ ເມືອງຜາໄຊແຂວງຊຽງຂວາງເຊີ່ງໄດ້ໃຊ້ເວລາໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດເລີມແຕ່ວັນທີ 20/11/2017 – 14/6/2018 ໃນນີ້ໄດ້ສໍາພາດຊາວກະສິກອນຈໍານວນ 59 ຄອບຄົວໃນ 4 ບ້ານທີ່ເປັນຄອບຄົວປູກເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍເພື່ອເປັນຕົວແທນຂອງບ້ານເພື່ອນໍາໄປຄິດໄລ່ປະເມີນຜົນທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງຊາວກະສິກອນ.

ການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ

ອົງການເກຣດ (GRET) ໄດ້ສະໜັບສະໜູນແຜນຍຸດທະ ສາດການພັດທະນາໄມ້ປ່ອງຂອງແຂວງຫົວພັນ ໄລຍະ 1 ປີ 2011-2015 ແລະ ໄລຍະ II ປີ 2016-2020 ໂດຍຜ່ານ ການນໍາໃຊ້ວິທີການແບບມີສ່ວນຮ່ວມຈາກຫຼາຍພາກສ່ວນທີ່ ກ້ຽວຂ້ອງ ເຂົ້າໃນການອໍານວຍຄວາມສະດວກການເຊື່ອມ ໂຍງກັນລະຫວ່າງຊາວບ້ານ, ພໍ່ຄ້າ ແລະ ພາກສ່ວນລັດ, ສະນັ້ນ 1 ໃນ 5 ຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າໄມ້ປ່ອງທີ່ມີການພັດທະນາ ພາຍໃນແຂວງ ແມ່ນວຽກງານຫັດຖະກຳຈັກສານ ແລະ ໄດ້ ຮັບການສະໜັບສະໜູນໂດຍໂຄງການໄມ້ປ່ອງ ແລະ ຫວາຍ ຕັ້ງແຕ່ປີ 2013 ລວມທັງໝົດມີ 30 ບ້ານເຂົ້າຮ່ວມ ເຊິ່ງບ້ານ ເຫຼົ້ານີ້ ລ້ວນແຕ່ເປັນບ້ານທີ່ມີພື້ນຖານໃນການຈັກສານ, ມີ ຄ້າຂາຍຫັດຖະກຳໄມ້ປ່ອງມາກ່ອນ ແລະ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນ ບ້ານທຸກຍາກ ແລະ ຫ່າງໄກ ທີ່ນອນຢູ່ໃນ 3 ເມືອງຄື: ຊຳເໜືອ, ວຽງໄຊ ແລະ ສົບເບົາ […]

ຕົ້ນກະຖິ່ນໜາມຈາກພືດຮຸກຮານ ສູ່ການນຳໃຊ້ປະໂຫຍດ: ໃນກໍລະນີສຶກສາການຜະລິດຖ່ານອັດກ້ອນ Mimosa pigra (L) from Introduced Species to Utilization: Charcoal Briquette)

Giant mimosa (Mimosa pigra L.) is one of the dangerous introduced species which the most rapid growth around streams and riverbanks. These plants inhibit and completion grows of other plants in the same area. Utilize mimosa as bioenergy is a practical way to reduce this problem. This continues to study from previous utilization of agricultural […]

ການເລືອກຊະນິດພືດຜັກ ແລະ ວັດສະດຸມຸງເຮືອນຮົ່ມ (Vegetable Protected Cropping)

ປ້ອງກັນຝົນ ຫຼຸດອຸນຫະພູມ ປ້ອງກັນແດງ

ຊາພູສັນໃນແຂວງຊຽງຂວາງ

ຊາ ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍດ້ານຕໍ່ຮ່າງກາຍ, ການດື່ມຊາຈະຊ່ວຍໃນການດູດຊຶມເຮັດໃຫ້ມີຄວາມສະຫງົບ, ມີສະຕິ, ປັບປຸງຄວາມຊົງຈຳ, ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການເປັນພະຍາດຫົວໃຈ ແລະ ຊ່ວຍໃນການຍ່ອຍອາຫານ ແລະ ເປັນພືດສ້າງລາຍຮັບທີ່ດີໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ

ສົ່ງເສີມການຜະລິດໄຄແຜ່ນໃນແຂວງຫຼວງພະບາງ

ໄຄເປັນອາຫານທີ່ສຳຄັນຂອງຄົນ ແລະ ສັດກິນພືດໃຫຍ່-ນ້ອຍ, ລວມໄປເຖິງຈຸລິນຊີທີ່ມີໜ້າທີ່ຍ່ອຍສະຫລາຍສິ່ງມີຊີວິດທີ່ຕາຍລົງ, ດັ່ງນັ້ນແລ້ວໄຄຈຶ່ງມີຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ຕ່ອງໂສ້ອາຫານ ແລະ ຕໍ່ລະບົບນິເວດວິທະຍາ. ໄຄດິບພົບວ່າໄຄມີສານອາຫານເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ຮ່າງກາຍໃນປະລິມານສູງ ເຊັ່ນ ມີປະລິມານທາດໂປຼຕີນສູງຄືກັບທີ່ພົບໃນປານໍ້າຈືດ, ລວມເຖິງມີເສັ້ນໃຍອາຫານ, ວິຕາມິນ ແລະ ແຮ່ທາດຫຼາຍຄືກັບຜັກໃບຂຽວ. ໄຄແຕ່ລະສາຍພັນມີຊື່ເອີ້ນຕ່າງກັນອີງຕາມທ້ອງຖິ່ນແຕ່ໂດຍລວມແລ້ວເປັນການເອີ້ນຊື່ອີງຕາມລັກສະນະທາງກາຍະພາບ ເຊັ່ນ ໄຄໝື່ນ, ໄຄຊາ, ໄຄໄໝ ເປັນຕົ້ນ. ການໄຫຼຂອງນໍ້າ, ອຸນຫະພູມ ແລະ ຄວາມຂຸ່ນຂອງນໍ້າມີຜົນຕໍ່ການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງໄຄຫຼາຍກ່ວາປັດໄຈທາງເຄມີ.