ການອະນຸບານລູກປາ
ການອະນຸບານປາໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຈະແບ່ງເປັນສອງຂັ້ນຕ ອອນ ໃຫ່ຍຄື: ການອະນຸບານປາທີ່ແຕກ ໃໝ່ໄປຈົນຮອດອາຍຸໄດ້ 7-10 ວັນ ແລະ ການອະບານນັບແຕ່ອາຍຸ 10 ມື້ – 21 ມື້ ຫຼື 1 ເດືອນ
ການລ້ຽງປາໃນກະຊັງ
ປານິນເປັນປາທີ່ລ້ຽງງ່າຍ ຈະເລີນເຕີບໂຕໄວ ສາມາດປັບຕົວ ເຂົ້າກັບສະພາບແວດລ້ອມໄດ້ດີ ມີຄວາມທົນທານຕໍ່ໂລກພະຍາດ ແລະ ສາມາດຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ໃນນໍ້າຈືດທີ່ມີຄວາມເຄັມບໍ່ເກີນ 15 PPT ປາຊະນິດນີ້ ເປັນປາທີ່ມີລົດຊາດແຊບດີ ແລະ ມີໂປຼ ຕິນສູງ ປານິນທີ່ຈະນໍາມາລ້ຽງຕ້ອງເປັນປານິນເພດຜູ້ ຫລື ປາ ນິນທີ່ໄດ້ເຮັດໝັນຈຶ່ງຈະຂະຫຍາຍຕົວໄວ ຖ້າເປັນປາແມ່ທີ່ບໍ່ໄດ້ ເຮັດໝັນມັນຈະໃຫຍ່ຊ້າ ເພາະວ່າປານິນໂຕແມ່ມັນຈະໃຫ້ໄຂ່ໄວ, ໃຫ້ໄຂ່ຕະຫລອດປີໃນຊ່ວງການຟັກໄຂ່ ແລະ ລ້ຽງລູກອ່ອນຂອງ ມັນປາຈະອົມໄວ້ໃນປາກຕະຫລອດເຊິ່ງເປັນຜົນກະທົບຕໍ່ການກິນ ອາຫານຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ການຈະເລີນເຕີບໂຕຊັກຊ້າ.
ທ່າແຮງໃນການລ້ຽງງົວທອມຢູ່ທົ່ງໄຫຫິນແຂວງຊຽງຂວາງ,ສປປລາວ
ໃນຂົງເຂດບໍລິເວນ ໂພນສະຫວັນ (ເມືອງເທດສະບານແຂວງຊຽງຂວາງ, ເຂດທົ່ງໄຫຫີນ) ຊຶ່ງກໍ່ ເໝືອນກັນກັບເຂດອື່ນຂອງ ສປປ ລາວ, ການລ້ຽງສັດ ຍັງເປັນອົງປະກອບໜຶ່ງ ຂອງລະບົບການ ຜະລິດ ກະສິກ ຳ. ຢູ່ເມືອງແປກແຂວງຊຽງຂວາງ ການລ້ຽງສັດຍັງສ້າງລາຍຮັບ ໃຫ້ຄອບຄົວຊາວກະສິກອນ ຫຼາຍ ກວ່າ 50 ສ່ວນຮ້ອຍ. ການລ້ຽງງົວຂອງຊາວກະສິກອນ ຍັງປະຕິບັດຕາມແບບປະເພນີດັ່ງເດີມ ໂດຍ ບົນພື້ນຖານການລ້ຽງແບບປະປ່ອຍ ສັດຫາເລັມຫງ້າກິນເອງຕາມທ ຳມະຊາດ ແລະ ເສດພືດກະສິກ ຳ ພາຍຫຼັງເກັບກ່ຽວ. ສະພາບດິນບໍ່ສົມບູນ, ພືດອາຫານສັດບໍ່ພຽງພໍ ແລະ ສະພາບເສດຖະກິດຄອບຄົວ ທີ່ຂາດເຂີນ ຍັງເປັນອຸປະສັກຕົ້ນຕໍ ຕໍ່ການຂະຫຽາຍຕົວຂອງການລ້ຽງສັດ.
ການລ້ຽງໄກ່ພື້ນບ້ານ
ການລ້ຽງໄກ່ແບບພື້ນເມືອງເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຜົນຜະລິດດີນັ້ນ ຈໍາເປັນ ຕ້ອງໄດ້ອາໄສຫຼັກການວິທີການລ້ຽງແບບອຸດສາຫະກຳ ຫຼືແບບເຄິ່ງອຸດ ສາຫະກຳເຂົ້າມາຊ່ວຍ, ພ້ອມທັງພິຈາລະນາເຖິງປັດໃຈສໍາຄັນທີ່ຈໍາເປັນ ເຊັ່ນ: ສະພາບລັກສະນະຄອກໄກ່ເພື່ອໃຫ້ໄກ່ ນອນ, ແນວພັນໄກ່, ຄຸນນະ ພາບຂອງອາຫານ, ຢາວັກຊິນປ້ອງກັນໂຣກ ແລະປັດໃຈອື່ນໆ ອີກຫຼາຍ ຢ່າງຊຶ່ງຊາວກະສິກອນຜູ້ລ້ຽງຫາກນໍາ ເອົາປັດໃຈເລົ່ານšມາພິຈາລະນາ ຢ່າງລະອຽດທັງໝົດ ເຮັດໃຫ້ການລ້ຽງໄກ່ພື້ນເມືອງນັ້ນໄດ້ຮັບຜົນດີ. ແຕ່ ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ ຕາມຖ້າຫາກຊາວກະສິກອນ ຫາກມີການດັດແປງຫຼັກການ ລ້ຽງແບບອຸດສະຫະກຳ ນໍາມາລ້ຽງແບບພື້ນເມືອງໄດ້ດີ. ການດັດແປງວິ ທີດັ່ງກ່າວ ອາດເປັນການເພີ້ມຕົ້ນທຶນແຕ່ຜົນທີ່ ໄດ້ຮັບນັ້ນຄຸ້ມຄ່າກວ່າການ ລ້ຽງແບບປ່ອຍຕາມທຳມະຊາດ ແລະປ່ອຍຕາມລໍາພັງໃຈ.
ເຕັກນິກການລ້ຽງແບ້
ຢູ່ບ້ານເຮົາ ການລ້ຽງແບ້ ແມ່ນມີການນິຍົມກັນລ້ຽງອັນເປັນທີ່ແຜ່ ຫຼາຍ ບໍ່ວ່າຢູ່ໃນລະດັບຕົວເມືອງ ຫຼື ຊົນນະບົດ; ໃນນັ້ນ ແບ້ກໍ່ເປັນສັດ ຊະນິດໜຶ່ງທີ່ລ້ຽງງ່າຍ, ກິນຫຍ້າບໍ່ເລືອກ ແລະ ມັກອາໃສຢູ່ທີ່ບ່ອນສະ ອາດ. ຊີ້ນແບ້ມີລົດຊາດທີ່ແຊບ ສາມາດຕອບສະໜອງທາດອາຫານໃຫ້ ແກ່ຄອບຄົວ ພ້ອມນັ້ນກໍ່ຂາຍໄດ້ລາຄາດີ ທັງເປັນທີ່ຕ້ອງການທາງດ້ານ ການຕະຫຼາດອີກດ້ວຍ. ຊາວກະສິກອນຜູ້ໜຶ່ງ, ຖ້າຈະລ້ຽງແບ້ຕ້ອງມີ ສະຖານທີ່ກ້ວງຂວາງເໝາະສົມ, ມີຄອກປ້ອງກັນຝົນຕົກ ແລະ ມີຮົ້ວ ອ້ອມທີ່ຮັບປະກັນເພື່ອບໍ່ໃຫ້ສັດຂອງຕົນເອງໄປລົບກວນ ຫຼືກິນເຄື່ອງປູກ ຂອງຊາວກະສິກອນຜູ້ອຶ່ນໆ
ການລ້ຽງໝູ
ການລ້ຽງໝູ% – ການປຸກສ້າງຄອກ – ການຄັດເລືອກແນວພັນ – ການປະສົມພັນ – ອາຫານ ແລະ ການໃຫ້ອາຫານ – ບາງພະຍາດທີ່ມັກເກີດກັບໝູ
ການລ້ຽງໄກ່
ປື້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນຫົວນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນຂອງຊາວ ບ້ານແລະ ອາສາສະໝັກຊຶ່ງໄດ້ຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວຍ ການສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາແລະພະແນກສຶກສານະຄອນຄອນຫຼວງ ວຽງຈັນ. ປື້ມຫົວນ້ອຍຫົວນີ້ ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນເຂົ້າ ນໍາພາ ແລະ ສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນຊັ້ນ ປໍ1 ປໍ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ການລ້ຽງປາໃນໜອງ
ໃນປະຈຸບັນ ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃນການບໍລິໂພກຊີ້ນປາ ນັບມື້ເພີ້ມຂື້ນເລື້ອຍໆ ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ ລາຄາຂອງ ຊີ້ນປາກໍ່ເພີ້ມຂື້ນສູງເຊັ່ນດຽວກັນ ສາຍເຫດກໍ່ຍ້ອນວ່າປາທີ່ເຄີຍຫາໄດ້ງ່າຍ ຈາກທ ຳມະຊາດ ກໍ່ແມ່ນນັບມື້ຫລຸດ ຫນ້ອຍຖອຍລົງທຸກໆວັນ. ດັ່ງນັ້ນ ປະຊາຊົນສ່ວນຫລວງຫລາຍ ຈຶ່ງຄ່ອຍຫັນມາລ້ຽງປາຢູ່ໃນຫນອງ ແລະ ສະ ຖານທີ່ຕ່າງໆ ເພື່ອກະກຽມໄວ້ບໍລິໂພກຢູ່ພາຍໃນຄອບຄົວ, ເພື່ອການຈ ຳຫນ່າຍອອກສູ່ຕະຫລາດ ໃນການດ ຳລົງ ຊີວິດປະຈ ຳວັນ. ສະນັ້ນ ວຽກງານການລ້ຽງປານີ້ ກໍ່ແມ່ນວຽກງານນື່ງ ທີ່ສ ຳຄັນ ແລະ ມີບົດບາດໃນການຊຸກຍູ້ ການລ້ຽງປາຢ່າງຫລວງຫລາຍ ບໍ່ວ່າການລ້ຽງແບບທ ຳມະຊາດ ກໍ່ຄືແບບວິທະຍາສາດ ມັນກໍ່ຕ້ອງໄດ້ນ ຳເອົາ ຫລັກວິຊາການເຂົ້າມາຫມູນໃຊ້ໃຫ້ຖຶກຕ້ອງກັບສະພາບຕົວຈິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ວຽກງານການລ້ຽງປານີ້ ໄດ້ຮັບຜົນ ຢ່າງແທ້ຈິງ.
ການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າ
ຊາວນາ ສາມາດໃຊ້ປະໂຫຍດຈາກພື້ນນາໄດ້ຢ່າງເຕັມທີ່. ຕາມປົກກະຕິ ຢູ່ໃນພື້ນນາ ຈະມີ ອາຫານທ ຳມະຊາດ, ເຊິ່ງໄດ້ແກ່ພືດ ແລະ ສັດຕົວນ້ອຍໆ ທັ້ງໆທີ່ບໍ່ສາມາດເບິ່ງດ້ວຍຕາເປົ່າ ໄດ້. ອາຫານທ ຳມະຊາດເຫລົ່ານີ້ ຕາມປົກະຕິແລ້ວ ຈະບໍ່ໄດ້ມີການໃຊ້ປະໂຫຍດແຕ່ຢ່າງໃດ. ຖ້າຫາກວ່າຊາວນາຜູ້ທີ່ສົນໃຈຫັນມາລ້ຽງປາໃສ່ນາເຂົ້າ ປາທີ່ລ້ຽງກໍ່ຈະສາມາດ ໃຊ້ອາຫານ ທ ຳມະຊາດດັ່ງກ່າວນັ້ນ ເປັນອາຫານຂອງປາໂດຍສະເພາະ ແລະ ໃຫ້ຜົນປະໂຫຍດຢ່າງຄຸ້ມ ຄ່າ ໂດຍການປ່ຽນມາເປັນອາຫານຈ ຳພວກໂປຼຕີນໃນຮູບຂອງຊີ້ນປາ ໃຫ້ແກ່ເຈົ້າຂອງນາ. ນອກຈາກນີ້ ປາຍັງສ້າງລາຍຮັບເພີ້ມອັນນຶ່ງໃຫ້ແກ່ຄອບຄົວອີກດ້ວຍ.
ປື້ມຄູ່ມີການລ້ຽງໄກ່ລາດ
ຢູ່ບ້ານເຮົາການລ້ຽງໄກ່ລາດ ແມ່ນມີການນິຍົມກັນລ້ຽງຢ່າງແຜ່ຫລາຍ ບໍ່ວ່າໃນຕົວເມືອງ ຫລືຊົນນະບົດ. ໄກ່ລາວລ້ຽງງ່າຍ, ທ່າອາຫານກິນ ເອງໄດ້ ແລະ ມີຄວາມຕ້ານທານພະຍາດ ແລະ ດິນຟ້າອາກາດໄດ້ດີ. ໄກ່ລາດມີລົດແຊບສາມາດສະຫນອງອາຫານໃຫ້ແກ່ຄອບຄົວ ແລະ ຂາຍໄດ້ທຸກເວລາ, ຊາວກະສິກອນຜູ້ຫນຶ່ງ, ຖ້າຢາກປູກຝັງກໍ່ຕ້ອງລ້ຽງ ສັດໄປນຳ. ສັດທີ່ລ້ຽງງ່າຍກໍ່ແມ່ນໄກ່ລາດ, ຊຶ່ງນອກຈາກຈະໃຫ້ຊີ້ນ ແລະ ໄຂ່ເປັນອາຫານແລ້ວ ກໍ່ຍັງໃຫ້ຝຸ່ນ ເພື່ອໄປໃສ່ຕົ້ນໄມ້, ສວນຜັກ ແລະ ນາເຂົ້າໄດ້ອີກນຳ.
