ຮໍໂມນເລັ່ງການຈະເລີນເຕີບໂຕ

ເຕັກນິກການຜະລິດນຳ້ໝັກຊີວະພາບ(ນຳ້ບີອີ)

ເຕັກນິກການຜະລິດນ້ຳໝັກຊີວະພາບ (ບີອີ): – ສູດເລັ່ງການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງພືດ (ນ້ຳໝັກສູດໃບ) – ສູກໃຫ້ໝາກ (ນ້ຳໝັກສູດໝາກ) – ສູດແຊ່ພືດສົດ ແລະ ຂີ້ສັດ ພ້ອມວິທີການນຳໃຊ້ຝຸ່ນນ້ຳ ແລະ ວິທີການເກັບຮັກສາ

ເຕັກນິກການຜະລິດສະໝຸນໄພປ້ອງກັນ ແລະ ກຳຈັດແມງໄມ້

ການຜະລິດສະໝຸນໄພເພື່ອປ້ອງກັນ ແລະ ກຳຈັດແມງໄມ້: – ການຜະລິດສະໝຸນໄພ (ສູດຈຳກັດບົ້ງ) – ການຜະລິດສະໝຸນໄພ (ສູດປ້ອງກັນແມງໄມ້ທຸກຊະນິດ)

ການປ້ອງກັນພືດແບບປະສົມປະສານ

1. ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດໃນດິນ 2. ແມງໄມ້ທີ່ມີຊີວິດຢູ່ໃນອາກາດ 3. ວົງຈອນຊີວິດຂງແມງໝັດຜັກ 4. ການຄວບຄຸມແມງໄມ້ສັດຕູພືດ 5. ພືດທີ່ນຳໃຊ້ເປັນນ້ຳຢາໄລ່ ແລະ ກຳຈັດແມງໄມ້ 6. ວິທີ່ການເຮັດນ້ຳຢາໄລ່ ແລະ ການກຳຈັດແມງໄມ້

ບໍລິສັດ ຍອດຊຳ ຈໍາກັດ: ການຍົກສູງ “ເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍ” ແລະ ມໍລະດົກຂອງລາວ

ບໍລິສັດ ຍອດຊຳ ຈໍາກັດ ແມ່ນທຸລະກິດໜຶ່ງທີ່ມຸ່ງຫັວງເພື່ອສົ່ງເສີມ “ເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍ” ຫຼື “Little Chicken Rice” ເຊີ່ງມີຊື່ສຽງວ່າເປັນເຂົ້າໜຽວທີ່ດີທີ່ສຸດໃນປະເທດລາວ. ເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍ (Oryza sativa L. subsp. japonica Shig.Kato), ທີ່ຄົນໃນທ້ອງຖິ່ນຮູ້ຈັກໃນຊື່ ເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍ, ແມ່ນເຂົ້າໜຽວທີ່ດັງຂອງລາວ ເຊິ່ງມີຮູບຮ່າງລັກສະນະພິເສດ, ເມັດເຂົ້າໃຫຍ່, ຫອມ, ຫວານ, ແລະ ອ່ອນ, ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າເຫຼົ່ານີ້ແຕກຕ່າງຈາກເຂົ້າປະເພດອື່ນໆ. ເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍຖືກຈົດທະບຽນເປັນ ຜະລິດຕະພັນສະເພາະທາງພື້ນທີ່ (GI) ຂອງແຂວງຫົວພັນ ແລະ ແຂວງຊຽງຂວາງ ເປັນສັນຍາລັກທາງມໍລະດົກທາງດ້ານການກະສິກໍາດັ່ງເດີມຂອງລາວ. ເຖິງແມ່ນວ່າຈະໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງ, ແຕ່ໃນອະດີດເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍຍັງຂາດຜູ້ດຳເນີນທຸລະກິດທີ່ເຂັ້ມແຂງໃນດ້ານການສ້າງຜະລິດຕະພັນ, ການບັນຈຸຜະລິດຕະພັນ, ແລະ ການຈັດຈໍາໜ່າຍ ເຊິ່ງເປັນຂໍ້ຈໍາກັດໃນການນໍາໃຊ້ປະໂຫຍດຈາກສະຖານະ GI. ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານ ສົມໄຊ ຈັນທາລຸງສີ, ສະມາຊິກ ແລະ ຜູ້ອຳນວຍການ ສະມາຄົມສົ່ງເສີມເຂົ້າໄກ່ນ້ອຍ, ໄດ້ກໍ່ຕັ້ງ ບໍລິສັດ ຍອດຊຳ ຈໍາກັດ ພ້ອມວິໃສທັດໃນການຮັກສາຜະລິດຕະພັນດັ່ງເດີມຂອງຄອບຄົວ ພ້ອມຍົກລະດັບມໍລະດົກທ້ອງຖິ່ນຜ່ານນະວັດຕະກໍາ […]

ການເຊືີ່ອມໂຍງອາຫານປ່າເຂົົ້າໃນ ໂພຊະນາການ: ທາດເຫຼັກ

ພືດປ່າເປັນຕົ້ນແມ່ນ: ຜັກອີຮຸມ, ຜັກສ້ຽນ. ຜັກບົ້ງ, ໜໍ່ໄມ້ ແລະ ເຫັດປ່າ ພ້ອມທັງສັດ ເຊັັ່ນ: ຫອຍ, ຈິງຫຼີດ, ແລະ ປານ້ອຍ ໃຫ້ທາດເຫຼັກທີ່ຊ່ວຍຮັກສາເລືອດ ແລະ ຮ່າງກາຍຂອງທ່ານໃຫ້ມີສຸຂະພາບດີ. ໃນໜ້າຕໍ່ໄປ, ທ່ານຈະພົບເຫັນ ອາຫານປ່າຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ສູດອາຫານບາງຢ່າງທີ່ສະແດງວິທີທີ່ທ່ານ ສາມາດກະກຽມພວກມັນໄດ້.

ການເຊື່ອມໂຍງອາຫານປ່າເຂົົ້າໃນໂພຊະນາການ: ວິຕາມິນ ເອ (A)

ຮູ້ຫຼືບໍ່ອາຫານທໍາມະຊາດຊະນິດຕ່າງໆມີ ວິຕາມິນເອ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ: ໃບຢານາງ, ຜັກຂະ, ຜັກຫວານ, ຜັກໜອກ ລ້ວນແຕ່ອຸດົມໄປດ້ວຍເບຕ້າແຄໂຣທີນ ເຊິ່ງຮ່າງກາຍສາມາດປ່ຽນເປັນວິຕາມິນເອໄດ້. ການກິນອາຫານພືື້ນເມືອງເຫຼົ່ານີ້ຊ່ວຍໃຫ້ຄອບຄົວມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ. ໃນໜ້າຕໍ່ໄປ, ທ່ານຈະພົບກັບ ການນໍາສະເໜີອາຫານທໍາມະຊາດທີ່ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ວີທີການປຸງແຕ່ງອາຫານບາງລາຍການທີິ່ທ່ານກໍສາມາດເຮັດໄດ້.

ສະຫະກອນບ້ານແຈ້ງ

ໃນປີ 2009 ໄດ້ມີການຈັດຕັ້ງກຸ່ມເມັດພັນເຂົ້າຂຶ້ນຢູ່ບ້ານແຈ້ງ ໂດຍມີເປົ້າໝາຍເພື່ອສະໜັບສະໜູນຊາວນາໃນທ້ອງຖິ່ນໃຫ້ໄດ້ເມັດພັນເຂົ້າທີ່ມີຄຸນນະພາບດີຂຶ້ນ. ຜ່ານໄລຍະເວລາ ກຸ່ມນີ້ໄດ້ເຕີບໂຕກາຍເປັນສະຫະກອນທີ່ແຂງແຮງ ຕັ້ງຢູ່ບົນພື້ນຖານຂອງຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຮ່ວມກັນ. ສະຫະກອນບ້ານແຈ້ງໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງຂື້ນຢ່າງເປັນທາງການໃນປີ 2018. ການຮັບຮອງທາງກົດໝາຍນີ້ເປັນຈຸດໝາຍສຳຄັນ ທີ່ເປີດໂອກາດໃຫ້ກັບຊາວນາແຕ່ລະຄົນ ສາມາດເຮັດໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ. ສະຫະກອນຊ່ວຍໃຫ້ສະມາຊິກໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຈາກການຄວບຄຸມຄຸນນະພາບແບບມືອາຊີບ ແລະ ຄຳແນະນຳໃນການເພີ່ມຜົນຜະລິດ, ການລວມຜົນຜະລິດເພື່ອຂາຍຮ່ວມກັນ ແລະ ການເຂົ້າເຖິງການຮັບຮອງມາດຕະຖານ ເຊັ່ນ: ການຮັບຮອງອິນຊີ ທີ່ອອກໂດຍກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້. ດ້ວຍພື້ນທີ່ການປູກ 15 ເຮັກຕາ ແລະ ຜົນຜະລິດປະຈຳປີ 45 ໂຕນ, ສະຫະກອນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນ  ທັງຄວາມມີວິໄນ ແລະ ວິໄສທັດໃນໄລຍະຍາວ. ຜ່ານການປັບປຸງການສີເຂົ້າ ແລະ ການບັນຈຸຫຸ້ມຫໍ່ ຮ່ວມກັບການເຂົ້າເຖິງຜູ້ຊື້ທີ່ໃສ່ໃຈສຸຂະພາບ ແລະ ຕະຫຼາດໃນເມືອງ, ພວກເຂົາເລີ່ມເຫັນການປັບປຸງດ້ານລາຍໄດ້ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງການເງິນ. ປັດຈຸບັນ ສະຫະກອນບ້ານແຈ້ງ ເປັນຕົວຢ່າງທີ່ດີຂອງຄວາມອົດທົນ ແລະ ພະລັງຂອງຊຸມຊົນ, ມັນພິສູດວ່າ: ເມື່ອຊາວນາມີການຈັດຕັ້ງ, ຮຽນຮູ້ຮ່ວມກັນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອກັນ […]

ບຸນຈັນ ເມກອາລູນ

ທ່ານ ບຸນຈັນ ເມກອາລູນ, ຮອງຫົວໜ້າສູນຄົ້ນຄວ້າປ່າໄມ້,  ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າກະສິກຳ, ປ່າໄມ້ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ (NAFRI), ກ່າວວ່າການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນການປະຕິບັດ ໃນການສົ່ງເສີມ ແລະ ຄຸ້ມຄອງພືດອາຫານຈາກປ່າ ເພື່ອໂພຊະນາການໃຫ້ຊຸມຊົນ. ພາຍທີ່ຫຼັງສຳເລັດການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາໂທ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລປ່າໄມ້ຊວນມາຍ ສສ ຫວຽດນາມ, ລາວໄດ້ກັບຄືນສູ່ປະເທດລາວ ພ້ອມທັງນຳເອົາຄວາມຮູ້ວິຊາການໃນການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ ແລະ ຄວາມມຸ່ງໝັ້ນອັນແຂງແກ່ນເພື່ອຮັບໃຊ້ຊຸມຊົນໃນຊົນນະບົດ. ປະສົບການໃນຊ່ວງທໍາອິດ ທີ່ໄດ້ເຮັດວຽກໃກ້ຊິດກັບຊາວບ້ານ ໄດ້ຫຼໍ່ຫຼອມໃຫ້ລາວເຊື່ອໝັ້ນວ່າ ການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງ, ບໍ່ພຽງແຕ່ການອະນຸລັກ; ມັນຕ້ອງຊ່ວຍໃຫ້ຊຸມຊົນເປັນເຈົ້າການໃນການຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມ ແລະ ອະນຸລັກແຫຼ່ງພືດອາຫານຈາກປ່າ ດ້ວຍຕົວຂອງເຂົ້າເອງ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງລາຍຮັບອັນສຳຄັນຂອງຊຸມຊົນ ຮັບປະກັນໃນການບໍລິໂພດພືດປ່າ ແລະ ມີໂພຊະນາການໃນຊຸມຊົນ. ທ່ານ ບຸນຈັນ ເມກອາລຸນ ຜູ້ຮັບຜິດຊອບວຽກພືດອາຫານຈາກປ່າ ( ອົງປະກອບ 1a.4) ຂອງໂຄງການ ກະສິກໍາເພື່ອໂພຊະນາການໄລຍະ II (AFN II) ທີ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຮ່ວມກັນ ລະຫວ່າງ ສກປພ ແລະ CDE ກ່ຽວກັບແຫຼ່ງອາຫານທ້ອງຖິ່ນ ແລະ […]

ບໍລິສັດ ຄຸູນເຂົ້າ ຈໍາກັດ: ການຫຼຸດຜ່ອນຂີ້ເຫຍື້ອ ຜ່ານການນໍາໃຊ້ກ້ວຍທຸກສ່ວນຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ

ນາງ ບົວສະນິດ (ນົກ) ເຈົ້າຂອງບໍລິສັດ ຄູນເຂົ້າ ຈໍາກັດ ໄດ້ກໍ່ຕັ້ງຂື້ນໃນປີ 2023 ດ້ວຍພາລະກິດທີ່ຊັດເຈນ ຄື ການຫຼຸດຜ່ອນຂີ້ເຫຍື້ອທາງກະສິກໍາ ໂດຍການນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທ້ອງຖິ່ນໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ. ໃນຖານະເປັນຜູ້ນໍາເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກຜະລິດຕະພັນອາຫານ, ບໍລິສັດໄດ້ກ້າວຂ້າມການຄ້າແບບດັ້ງເດີມ ແລະ ຍັງນໍາເອົາ “ກ້ວຍ” ຊຶ່ງເປັນໝາກໄມ້ທີ່ມີຫຼາຍໃນພາກພື້ນ ມາແປຮູບເປັນຜະລິດຕະພັນເພື່ອເພີ່ມມູນຄ່າໃຫ້ສູງ ແລະ ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມ ໃນຫຼາຍຮູບແບບ. ແນວຄິດທາງທຸລະກິດນີ້ເກີດຂຶ້ນຈາກບ້ານເກີດຂອງນົກ ເນື່ອງຈາກວ່າມີຕົ້ນກ້ວຍເປັນຈໍານວນຫຼາຍ ແຕ່ຕົ້ນກ້ວຍສ່ວນຫຼາຍຖືກປະໄວ້ໂດຍບໍ່ໄດ້ນໍາໃຊ້. ຈາກທີ່ເບິ່ງຕົ້ນກ້ວຍທີ່ເຫຼືອ ແລະ ໃບກ້ວຍຕ່າງໆເຄີຍເປັນຂີ້ເຫຍື້ອ, ນົກກັບເຫັນເປັນໂອກາດໃນການອອກແບບ ທຸລະກິດແບບໝຸນວຽນ ແລະ ນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ເພື່ອໃຫ້ກ້ວຍທຸກສ່ວນມີມູນຄ່າສູງສຸດ. ບໍລິສັດ ຄູນເຂົ້າ ຈໍາກັດ ນໍາໃຊ້ກ້ວຍໃນການຜະລິດອາຫານ ແລະ ຂອງວ່າງເພື່ອສຸຂະພາບ ພ້ອມທັງສະກັດເສັ້ນໃຍຈາກຕົ້ນກ້ວຍເພື່ອນໍາໄປໃຊ້ໃນຜະລິດຕະພັນ ແລະ ເຄື່ອງຈັກ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອຈາກການຜະລິດກໍຖືກນໍາກັບມາໃຊ້ໃໝ່, ນ້ໍາທີ່ໄດ້ຈາກການສະກັດເສັ້ນໃຍ ຖືກນໍາໄປຜະລິດເປັນປຸ໋ຍອິນຊີ ແລະ ຮາກກ້ວຍຖືກນໍາໄປແປຮູບເປັນແປ້ງ ເພື່ອໃຊ້ໃນການເຮັດເສັ້ນເຂົ້າປຽກ. ດ້ວຍການເບິ່ງເຫັນຕົ້ນກ້ວຍເປັນຊັບພະຍາກອນທັງຕົ້ນ ແທນທີ່ຈະເປັນພືດທີ່ນໍາໃຊ້ພຽງຄັ້ງດຽວ, ບໍລິສັດຈຶ່ງສາມາດຫຼຸດຜ່ອນຂີ້ເຫຍື້ອໄດ້ເກືອບຈະເປັນສູນ. ຜົນທີ່ໄດ້ຮັບຄື ລະບົບຫຼຸດຜ່ອນຂີ້ເຫຍື້ອໄດ້ຈິງ […]