ການປູກໝາກຖົ່ວ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນຫົວນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນຂອງຊາວບ້ານ ແລະອາສາສະໝັກເຊິ່ງໄດ້ຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອຳ ນວຍການສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ ແລະພະແນກສຶກສານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ປຶ້ມຫົວນ້ອຍຫົວນີ້ໄດ້ບັນຈຸເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງໂດຍ ມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນເຂົ້ານໍາ ພາ ແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນຊັ້ນປະ ຖົມ ປໍ 1 ປໍ 2 ແລະບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ
ການປູກພຶດປະເພດຖົ່ວ
ພືດຖົ່ວເປັນພືດທີ່ຊາວລາວເຮົາຮູ້ຈັກ ແລະ ປະກອບເປັມອາຫານແຕ່ດົນນານແລ້ວ ອາດຈະພ້ອມໆກັນກັບການນຳໃຊ້ ພືດທັນຍາຫານ ແລະ ພືດຜັກຕ່າງໆ ເພື່ອມາປຸງແຕ່ງອາຫານ. ປຶ້ມຫົວນີ້ແມ່ນແນໃສ່ປັບປຸງການຜະລິດຖົ່ວຊະນິດທີ່ໃຫ້ມມັນໃຫ້ທາດຊີ້ມທີ່ເປັນອາຫາມຄົນ ແລະ ສັດ( ຖົ່ວເຫຼືອງ, ຖົ່ວດິນ,ຖົ່ວຂຽວ) ແລະ ເບັນພືດຜັກເພື່ອຮັບໃຊ້ການກິນຢູ່ປະຈຳວັນ ຂອງແຕ່ ລະຄອບຄົວ. ຖົ່ວເຫຼືອງທີ່ບີບເອົານມັນແລ້ວເອີ້ນວ່າ ກາກຖົ່ວເຫຼືອງນັ້ນ ປະຈຸບັນແມ່ນໄດ້ສັ່ງເຂົ້າມາຈາກຕ່າງປະເທດ ເປັນອັດຕາສ່ວນສູງພໍສົມຄວນ ແຕ່ຄຽງຄູ່ກັນນີ້ ປະເທດເຮົາກໍ່ມີເງື່ອນໄຂປູກໄດ້ດີໃນບາງເຂດ ແຕ່ຍັງບໍ່ທັມພຽງພໍກັບຄວາມຮຽກຮ້ອງ ຕ້ອງການ ເພື່ອຜະລິດອາຫານ ແລະ ເປັນສ່ວນປະສົມທີ່ສຄັນໃນ ອາທານສັດ.
ການຫວ່ານກ້າ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນຫົວນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນຂອງຊາວບ້ານ ແລະອາສາສະໝັກເຊິ່ງໄດ້ຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອຳ ນວຍການສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ ແລະພະແນກສຶກສານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ປຶ້ມຫົວນ້ອຍຫົວນີ້ໄດ້ບັນຈຸເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງໂດຍ ມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນເຂົ້ານໍາ ພາ ແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນຊັ້ນປະ ຖົມ ປໍ 1 ປໍ 2 ແລະບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ
ຄູ່ມືການຜະລິດຫົວເຊື້ອ ແລະ ການປູກເຫັດ
ເຫັດຈັດເປັນອາຫານທີ່ສຳຄັນຕໍ່ມະນຸດ ໃນການນ ຳມາປະກອບອາຫານ ສະນັ້ນ, ເນື່ອງຈາກວ່າ ເຫັດ ມີປະລິມານຂອງ ໂປຣຕີນ, ວິຕາມີນແລະ ແຮ່ທາດ ຢູ່ໃນປະລິມານສູງ, ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີເຫັດອີກຫຼາຍຊະນິດ ໄດ້ແກ່ ເຫັດຫູໝູ,ເທັດຫອມ, ເຫັດຫລີງຈື ແລະ ເທັດອື່ນໆອີກ, ຊື່ງມີສັບພະຄຸນທາງດ້ານການແພດ,ໃຊ້ເປັນຢາຮັກສາໂຣກໄດ້ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ອາຫານປະເພດນີ້ນັບມື້ ຈະມີຄວາມສຳຄັນຂື້ນຕາມລຳດັບ, ປະກອບກັບປະຊາຊົນໄດ້ໃຫ້ຄວາມສົນໃຈ ແລະ ຫັນມາປູກເຫັດຫຼາຍຂື້ນ ແລະ ມັກວິຊາການປູກພືດຕະ ຫຼອດຈົນຜູ້ທີ່ປະກອບອາຊີບດ້ານການປູກເຫັດ ໄດ້ມີການທົດລອງຄົ້ນຄ້ວາຫາເທັກໂນ ໂລຊີການປູກເຫັດ ດ້ວຍວິທີໃໝ່ ມາຊ່ວຍໃນການປູກເຫັດ ຈື່ງເຮັດໃຫ້ອາຊີບດ້ານການ ປູກເຫັດໃນປະເທດລາວຂອງພວກເຮົາຈະເລີນກ້າວໜ້າຕໍ່ໄປ.
ແມງໄມ້ທຳລາຍພຶດຜັກທີ່ສຳຄັນ ໃນອາຊີເຂດຮ້ອນ ແລະ ເຄີ່ງຮ້ອນ
ບົ້ງເຈາະໝາກເລັ່ນ
ບົ້ງເຈາະໝາກເລັ່ນ ແມ່ນມີພືດອາໃສຢ່າງຫລວງຫລາຍ ລວມທັງພືດວັກ, ຝ້າຍ, ສາລີ, ຢາສູບ, ເຂົ້າຝ້າງ ແລະ ບາງແນວພັນຂອງຕົ້ນໄມ້ປະດັບມງໄມ້ສັດຕູພືດພວກນີ້ -ມີຄວາມຕ້ານທານສູງ ຕໍ່ຢາເຄມີ ປາບສັດຕູພືດ ແລະ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ມັນຈຶ່ງເປັນຕົ້ນເຫດ ການທ ຳລາຍຕໍ່ຝ້າຍ, ພືດຕະກຸນຖົ່ວ ແລະ ພືດຜັກ ຢ່າງຫລວງຫລາຍ.
ເສັ້ນທາງໄປສູ່ຢາປາບສັດຕູພຶດ
ພວກເຮົາຢາກຂໍຂອບໃຈຊາວກະສິກອນ ທີ່ໄດ້ຕ້ອນຮັບພວກເຮົາດ້ວຍຄວາມອົດທົນ ແລະ ເມດຕາເຫັນໃຈ, ໄດ້ຕອບຄຳຖາມຢ່າງເປີດເຜີຍ (ຊຶ່ງບາງຄັ້ງເປັນຄ ຳຖາມບໍ່ຄ່ອຍສະຫຼາດ). ພວກເຮົາຫວັງວ່າຂໍ້ມູນ ແລະ ແນວຄິດບາງຢ່າງໃນນີ້ຈະມີສ່ວນປະກອບໃຫ້ແກ່ການຊອກຫາວິທີແກ້ໄຂບັນຫາຕ່າງໆ ທີ່ຊາວກະສິກອນກຳລັງພົບພໍ້ຢູ່. ພ້ອມດຽວກັນ ພວກເຮົາກໍຮັບຮູ້ ແລະ ຂອບໃຈການຮ່ວມມືຢ່າງຂະຫຍັນຂັນແຂງ ແລະ ມີປະສິດທິພາບຂອງພະນັກງານຫ້ອງການກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ແຂວງ ແລະ ເມືອງ. ຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີ່ເພິ່ນໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ພວກເຮົາຊາບ ນັບວ່າເປັນປະໂຫຍດຫຼາຍ ແລະ ການຮ່ວມມືໃນການຈັດຕັ້ງການສົນທະນາເປັນກຸ່ມກັບຊາວກະສິກອນກໍມີຄວາມສຳຄັນ. ການສະໜັບສະໜູນນັບແຕ່ຕອນຫົວທີ່ຂອງພະນັກງານກອງສົ່ງເສີມກະສິກ ຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ແລະ ກົມປູກຝັງ ຖືວ່າເປັນສິ່ງລະດົມຈິດໃຈ. ທ້າຍສຸດການສະໜັບສະໜູນຂອງທີມງານ FAO-IPM ເຮັດໃຫ້ການສຶກສາຄັ້ງນີ້ເວົ້າໄດ້ວ່າເປັນວຽກລວມໝູ່ ແລະ ເປັນປະສົບການທີ່ສ້າງຄວາມພໍໃຈໃຫ້ພວກເຮົາ. ພວກເຮົາຂໍຂອບໃຈເປັນພິເສດມາຍັງ ທ່ານ Randall Amst ທີ່ ໄດ້ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນພວກເຮົາຢ່າງສະເຫມີຕົ້ນສະເຫມີປາຍ ແລະ ໃນການອ່ານກວດແກ້ລາຍງານສະບັບນີ້.
ແມງໄມ້ທີ່ເປັນປະໂຫຍດ
ໃນນາເຂົ້າມີສັດຕູທໍາມະຊາດ ຈໍາພວກແມງໄມ້ ແລະ ແມງມຸມ ເຊື້ອພະຍາດຕ່າງໆ ຈໍານວນຫລາຍທໍາລາຍແມງໄມ້ ສັດຕູເຂົ້າ ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດທີ່ມີປະໂຫຍດເຫລົ່ານີ້ຄອຍຄວບຄຸມ ແມງໄມ້ທີ່ເປັນສັດຕູເຂົ້າໂດຍສະເພາະໃນນາທີ່ບໍ່ໄດ້ໃຊ້ຢາຂ້າ ແມງໄມ້ຫລາຍປາສະຈາກສິ່ງທີ່ມີຊີວິດເຫລົ່ານີ້ແລ້ວ ແມງໄມ້ ທີ່ເປັນສັດຕູເຂົ້າຈະເພີ້ມຈໍານວນຂື້ນຢ່າງໄວ ຈົນທໍາຄວາມ ເສັຽ ຫາຍໃຫ້ແກ່ເຂົ້າໃນນາຫມົດ.
ການປູກຖົ່ວເຫລືອງ
ປຶ້ມພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນເຫຼັ້ມນີ້ ໄດ້ມາຈາກການຂຽນ ຂອງອາ ສາສະໝັກ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງເບື້ອງຕົ້ນຈາກຄະນະອໍານວນການ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ. ປື້ມເຫຼັ້ມນ້ອຍໆນີ້ໄດ້ບັນຈຸເອົາເນື້ອໃນທີ່ເວົ້າເຖິງຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີຫຼາຍກິດຈະກຳທີ່ຈະເປັນການທົດລອງ ເອົາຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ ເຂົ້ານໍາພາແລະສິດສອນນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໂດຍເອົາບົດທີ່ງ່າຍສອນ ຊັ້ນ ປ. 1 ປີ 2 ແລະ ບົດທີ່ຍາກກໍສອນຊັ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນໄປ.
ເອກະສານປະກອບການຮຽນການສອນວິຊາການປຸກໄມ້ໃຫ້ໝາກ
ປະເທດຂອງພວກເຮົາ ມີດິນດອນຕອນຫຍ້າອັນກ້ວາງຂວາງ ທີ່ເໝາະສົມຕໍ່ການປູກຝັງ ມີແມ່ນລ ຳເຊ, ຫ້ວຍຮ່ອງຄອງບຶງ ຢ່າງຫລວງຫລາຍ ເຊິ່ງໄດ້ອ ຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການ ຜະລິດ. ເນື້ອທີ່ປູກຝັງສ ຳລັບພືດຕ່າງໆ ທົ່ວປະເທດມີ 800.000 ເຮັກຕາ, ໃນນັ້ນມີນາປີ 45.000 ເຮັກຕາ, ນາແຊງ 17.000 ເຮັກຕາ ແລະ ພືດອື່ນໆ 110.400 ເຮັກຕາ (ຂໍ້ມູນຈາກ ກົມປູກຝັງ ແລະ ສົ່ງເສີມການກະສິກ ຳກະຊວງກະສິກ ຳປ່າໄມ້ ປີ 1995), ທົ່ງຫຍ້າ ມີປະມານ 750.000 ເຮັກຕາ, ເນື້ອທີ່ສ ຳລັບການລ້ຽງປາມີປະມານ 50.000 ເຮັກຕາ, ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ມີ ປະມານ 11.200.000 ເຮັກຕາ (ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມພາກເໜືອ ປີ 1994) ປ່າໄມ້ທີ່ຖືກທ ຳ ລາຍແຕ່ລະປີ (ແຕ່ຊ່ວງປີ 1982 ຫາ1989) ປະມານ […]
