ບົດສັງລວມນະໂຍບາຍ ຫ້າແນວທາງເພື່ອຊຸກຍູ້ ການລ້ຽງງົວ ແລະ ລ້ຽງໝູ

ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ 2016-2020 ແລະ ຍຸດທະສາດການພັດທະນາກະສິກຳ ເປັນ ສອງຍຸດທະສາດ ຂອງ ສປປ ລາວ ທີ່ໄດ້ເໜັ້ນໜັກເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງການພັດທະນາການລ້ຽງ ສັດ. ງົວ ແລະ ໝູ ແມ່ນຕ່ອງໂສ້ຜົນຜະລິດສັດ ທີ່ຊ່ວປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການຄໍ້າປະກັນສະບຽງອາຫານ ແລະ ການສ້າງລາຍຮັບຢູ່ໃນລະດັບຄົວເຮືອນ ແລະ ລະດັບຊາດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຊາວກະ ສິກອນກໍ່ຍັງປະເຊີນ ກັບຂໍ້ຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງ, ແລະ ຮຽກຮ້ອງເຖິງການສະໜັບສະໜູນ ເພື່ອພັດທະນາການລ້ຽງສັດໃຫ້ປະສົບຜົນສຳເລັດ. ສ່ວນຫຼາຍຊາວກະສິກອນແມ່ນປະເຊີນກັບຄວາມສ່ຽງ ຕ່າງໆເປັນຕົ້ນແມ່ນ ຄວາມສ່ຽງໃນການຂາດອາຫານສັດ ແລະ ການຂາດແຄນນໍ້າໃນຊ່ວງລະດູແລ້ງ ເຊິ່ງມັນເຮັດໃຫ້ເກີດມີຂໍ້ຈຳກັດ ໃນການຜະລິດ. ຄວາມສ່ຽງອື່ນໆແມ່ນກ່ຽວກັບພະຍາດລະບາດ, ຂາດ ຄວາມຮູ້ດ້ານເຕັກນິກວິຊາການ, ການ ປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ ເຊິ່ງເປັນສາເຫດໃຫ້ເກີດມີນໍ້າຖ້ວມໜັກ ໃນຊ່ວງລະດູຝົນ ແລະ ໄພແຫ້ງແລ້ງໃນລະດູ ແລ້ງ. ມາດຕະການໃນການປ້ອງກັນ ແລະ ທາງເລືອກ ຄວນໄດ້ຮັບການສະເໜີ ໃຫ້ຊາວກະສິກອນ ເພື່ອຮັບມື ກັບບັນຫາ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍຕ່າງໆ.

ການປັບປຸງລະບົບການລ້ຽງສັດ

ປະຊາຊົນລາວກວມເອົາ 70% ທີ່ມີອາຊີບເປັນຊາວກະສິກອນ(ປາລິກອນທະລົງແສງຈັນ,2007)ເຊັ່ນ:ການປູກແລະການລ້ຽງທີ່ມີການພົວພັນເຊີ່ງກັນແລະກັນ,ການລ້ຽງສັດຂອງຊາວກະສິກອນລາວແມ່ນຖືເປັນອາຊີບເສີມ ຮອງຈາກການປູກເຂົ້າ ແລະ ພືດອຸດສາຫະກຳ ແຕ່ກໍ່ມີຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍທີ່ຢຶດຖືການລ້ຽງສັດເປັນອາຊີບຫຼັກໂດຍສະເພາະແມ່ນຜູ້ທີ່ລ້ຽງເປັນຟາມໂດຍມີການບໍລິຫານຈັດການເປັນຢ່າງດີ. ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວຊາວບ້ານລ້ຽງສັດເປັນທຶນສະສົມໄວ້ຂາຍໃນຍາມຈຳເປັນຂອງຄອບຄົວ, ແຕ່ກ່ອນແມ່ນລ້ຽງໄວ້ໃຊ້ແຮງງານ, ໃຊ້ໃນພິທີທາງສາດສະໜາ ແລະ ໃຊ້ເປັນອາຫານ, ສຳລັບການລ້ຽງສັດເປັນສິນຄ້າສ້າງລາຍຮັບແມ່ນຈະລ້ຽງເປັນຟາມທີ່ ລ້ຽງໃນປະລິມານຫຼາຍ ເພື່ອໃຫ້ຄູ້ມຄ່າກັບການລົງທຶນ ແລະ ແຮງງານທີ່ເບິ່ງແຍງດູແລ ເຊິ່ງໃນ ສປປລາວ ຍັງບໍ່ທັນແຜ່ຂະຫຍາຍຫຼາຍເທົ່າທີ່ຄວນ ເນື່ອງຈາກຊາວກະສິກອນຍັງບໍ່ທັນມີຄວາມ ຮູ້ຢ່າງເລິກເຊິ່ງໃນການຈັດການ, ການຮັກສາສຸຂະພາບສັດ, ການສ້າງແຫຼ່ງອາຫານ ແລະ ການຈັດການທາງດ້ານຕະຫຼາດລວມທັງການເຂົ້າຫາແຫຼ່ງທຶນຍັງບໍ່ທັນທົ່ວເຖິງ.

ການປັບປຸງລະບົບການລ້ຽງສັດໃຫຍ່

ງົວ-ຄວາຍແມ່ນອົງປະກອບອັນສໍາຄັນອັນໜຶ່ງຂອງລະບົບການຜະລິດກະສິກຳຢູ່ເຂດເນີນສູງພາກເໜືອຂອງສປປ ລາວ ເພາະພວກມັນມີສ່ວນຊ່ວຍໃຫ້ຂໍ້ສະດວກໃນການເຮັດກະສິກຳ ເຊັ່ນ: ໃຊ້ແຮງງານໄດ້, ໄດ້ຝຸ່ນສັດ ແລະ ຂາຍສ້າງ ລາຍຮັບໄດ້. ການລ້ຽງ ງົວ-ຄວາຍ ຜ່ານມາແມ່ນໄດ້ລ້ຽງແບບກະແຈກກະຈາຍປ່ອຍໄປຕາມທຳມະຊາດທີ່ຖືກກຳນົດໂດຍ ການປູກພືດຕາມລະດູການ. ໃນລະດູຝົນເມື່ອມີການປູກພືດສັດລ້ຽງຈະຖືກຂັງໄວ້ໃນຄອກໄກ້ກັບເຂດຜະລິດກະສິກຳ ບ່ອນທີສາມາດໃຊ້ແຮງງານ ແລະ ເກັບຂີ້ສັດໄດ້ ຫຼື ຖືກສົ່ງໄປປ່ອຍຢູ່ປ່າໄມ້ທີ່ຫ່າງຈາກເຂດຜະລິດ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍໃຫ້, ທໍາລາຍຜົນລະປູກ. ຂໍ້ຫຍຸ້ງຍາກກ່ຽວກັບການລ້ຽງສັດໃຫຍ່ ແມ່ນມີອັດຕາການຕາຍສູງ, ຂາດອາຫານໃນລະດູແລ້ງ, ຂາດ ອາຫານໃນໄລຍະລະດູການຜະລິດ(ຕົວຢ່າງໃນໄລຍະການປູກພືດ ແລະ ເກັບກ່ຽວຜົນຜະລິດ ໃນຂະນະທີແຮງງານເບິ່ງແຍງ ສັດລ້ຽງບໍ່ພຽງພໍ) ສັດເສຍຫາຍຍ້ອນໂຈນລັກ, ຕົກຫຽວ, ຕິດພະຍາດ ແລະ ເຂົ້າທໍາລາຍຜົນລະປູກຜູ້ອື່ນໆ, ວິທີການ ແບບປະສົມປະສານທີ່ລວມທັງ ການຮັກສາສຸຂະພາບສັດ, ເພີ່ມ ແລະ ປັບປຸງ ແຫຼ່ງອາຫານສັດເພື່ອໃຫ້ກິນໃນລະດູແລ້ງ ແລະ ຝົນ, ເພື່ອເປັນການຮັບປະກັນເຮັດໃຫ້ການປັບປຸງລະບົບການລ້ຽງສັດໃຫຍ່ໃຫ້ມີປະສິດທິພາບສູງ. ໃນປີ 2015, ໂຄງການ EFICAS ໄດ້ຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມເຮັດກິດຈະກຳ ການປັບປຸງລະບົບການລ້ຽງສັດໃຫຍ່ ຢູ່ 11 ບ້ານ.

ການຈັດການທົ່ງຫຍ້າສຳຫຼັບການປັບປຸງລະບົບການລ້ຽງສັດ

ການລ້ຽງສັດຂອງປະຊາຊົນລາວເຮົາຖືວ່າເປັນອາຊີບສຳຮອງຈາກການປູກພືດ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຕົ້ນທຶນໃນການສ້າງລາຍ ຮັບເຂົ້າໃນການໃຊ້ຈ່າຍຂອງຄອບຄົວໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນທີ່ຢູ່ເຂດຊົນນະບົດເຂດພາກເໜືອຂອງລາວໃນໄລຍະຜ່ານ ມາໄດ້ມີການການສົ່ງເສີມຈາກທາງພາກລັດ ແລະ ບັນດາອົງການຊ່ວຍເຫຼືອໃນການປູກຫຍ້າເພື່ອປັບປຸງທາງດ້ານອາ ຫານກໍ່ຄືຄຸນນະພາບຂອງການລ້ຽງສັດຂອງປະຊາຊົນໃນຮູບແບບສວນຄົວ ຫຼື ລ້ຽງເປັນເສດຖະກິດຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ມີທ່າອ່ຽງທີ່ເພີ່ມຂື້ນຈາກຄວາມຕ້ອງການບໍລິໂພກຊີ້ນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະທດ. ຫຼາຍເຂດໄດ້ກຳນົດເອົາການ ລ້ຽງສັດເປັນບູລິມະສິດຕົ້ນຕໍໃນການສ້າງລາຍຮັບເພື່ອປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນຈາກການລ້ຽງສັດຄຽງຄູ່ ກັບການເພີ່ມເນື້ອທີ່ການປູກຫຍ້າໃຫ້ຫຼາຍຂື້ນຕ້ອງໄດ້ມີການຈັດການທົ່ງຫຍ້າໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ, ຄຸນນະພາບຕໍ່ກັບ ສັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ໄດ້ຍາວນານ.

ຊະນິດພືດອາຫານສັດຕະກູນຖົ່ວ ແລະ ຕະກູນຫຍ້າເມັດນ້ອຍທີ່ນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການລ້ຽງສັດ

ພືດອາຫານສັດຕະກຸນຖົ່ວ ແລະ ຕະກຸນຫຍ້າເມັດນ້ອຍລ້ວນແລ້ວແຕ່ເປັນອາຫານໃຫ້ແກ່ສັດ ແລະ ໂດຍສະ ເພາະ ແມ່ນສັດໃຫຍ່. ພືດອາຫານສັດຕະກຸນຫຍ້າເມັດນ້ອຍແມ່ນໃຫ້ຜົນຜະລິດມວນສານສູງກວ່າພືດອາຫານສັດ ຕະກຸນ ຖົ່ວ ແລະ ຍັງເປັນພື້ນຖານອາຫານໃຫ້ແກ່ສັດໃຫຍ່ (ສັດຄຽວເຮືອງ) (ຄວາມຕ້ອງການຂອງສັດສໍາລັບກິນໃນ ແຕ່ລະມື້ ໂດຍປະມານແມ່ນ 3 ກິໂລຂອງມວນສານແຫ້ງສໍາລັບສັດທີ່ມີນໍ້າໜັກ 100 ກິໂລ). ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນພືດອາ ຫາສັດຕະ ກຸນຖົ່ວແມ່ນມີທາດໂປເຕອິນຫຼາຍກວ່າພືດອາຫານສັດຕະກຸນຫຍ້າ (ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນລະ ຫວ່າງ 15 ຫາ 20% ກົງກັນຂ້າມພືດອາຫາສັດຕະກຸນຫຍ້າມີພຽງແຕ່ 5 ຫາ 15%) ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງສັດໄດ້ດີ.

ດຳລັດວ່າດ້ວຍຢາສັດຕະວະແພດ, ເລກທີ 199/ລບ

– ອີງຕາມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍລັດຖະບານ ສະບັບເລກທີ 04/ສພຊ,ລົງວັນທີ 08 ພະຈິກ 2016; – ອີງຕາມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການລ້ຽງສັດ ແລະ ການສັດຕະວະແພດ ສະບັບເລກທີ 08/ສພຊ, ລົງວັນທີ 11 ພະຈິກ 2016; – ອີງຕາມ ໜັງສືສະເໜີ ຂອງກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ສະບັບເລກທີ 0051/ກປ, ລົງວັນທີ 24 ມັງກອນ 2020.

ດຳລັດວ່າດ້ວຍອາຫານສັດ,ເລກທີ 02/ລບ

– ອີງຕາມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍລັດຖະບານ ສະບັບເລກທີ 04/ສພຊ, ລົງວັນທີ 08 ພະຈິກ 2016; – ອີງຕາມ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການລ້ຽງສັດ ແລະ ການສັດຕະວະແພດ ສະບັບເລກທີ 08/ສພຊ, ລົງວັນທີ 11 ພະຈິກ 2016; – ອີງຕາມ ໜັງສືສະເໜີ ຂອງກະຊວງກະສິກຳແລະ ປ່າໄມ້ ສະບັບເລກທີ 1346/ກປ, ລົງວັນທີ 25 ພະຈິກ 2019.

ເຕັກນິກການລ້ຽງງົວລະດູແລ້ງ

ການລ້ຽງງົວ, ຄວາຍ ແລະ ແບ້ ຂອງປະຊາຊົນລາວ ສ່ວນໃຫຍ່ຍັງລ້ຽງແບບອາໄສທຳມະຊາດຢູ່ ໂດຍອາໃສຫຍ້າ ຫຼື ພືດອາຫານສັດທີ່ມີຕາມທຳມະຊາດ ແລະ ຕາມລະດູການ, ເຊິ່ງຫຍ້າຕາມທຳມະຊາດສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວສະໜອງສານອາຫານຍັງບໍ່ພຽງພໍຕໍ່ຄວາມຕ້ອງການຂອງສັດໃນແຕ່ລະວັນ ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງລະດູແລ້ງສັດຈະຂາດສານອາຫານເນື່ອງຈາກ ປະລິນມານອາຫານຕາມທຳ ມະຊາດ ມີປະລິມານໜ້ອຍ ລວມທັງຂາດແຂນສານອາຫານເຊັ່ນ: ທາດຊີ້ນ, ພະລັງງານ ແລະ ແຮ່ທາດຕ່າງໆ ສົ່ງຜົນໃຫ້ ສັດລ້ຽງຂອງຊາວກະສິກອນຈ່ອຍຜອມ, ປະສົມພັນຕິດຍາກ ທັງເຮັດໃຫ້ສຸຂະພາບອ່ອນເພຍ ເກີດພະຍາດບຽດບຽນໄດ້ງ່າຍ.

ປຶ້ມຄູ່ມືສົ່ງເສີມເຕັກນິກການຜະລິິດລູກແບ້

ປຶ້ມຄູ່ມືແນະນໍາເຕັກນິກການຜະລິດລູກແບ້ ສໍາລັບຊາວກະສິກອນ ໄດ້ ຖືກພັດທະນາຂຶ້ນ ໃຫ້ມີລັກສະນະງ່າຍດາຍ ສາມາດເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແລະນໍາໄປປະ ຕິ ບັດໄດ້ງ່າຍ ໃນທ້ອງຖິ່ນຕົນ ເພາະຜູ້ຂຽນໄດ້ເນັ້ນເຖີງການນໍາໃຊ້ອຸປະກອນ ວັດ ຖຸດິບອາຫານສັດ ແລະແນວພັນທີ່ມີໃນທ້ອງຖີ່ນ. ເຕັກນິກການລ້ຽງແບ້ນ້ອຍ ແມ່ນວິທີກນການລ້ຽງແບ້ນ້ອຍແຕ່ເລີ້ມເກີດໃໝ່ຈົນຮອດຢ່ານົມ ແລະວິທີການ ລ້ຽງແບ້ນ້ອຍພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ອອກນົມແລ້ວ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ມີອັດການຕາຍຂອງແບ້ ນ້ອຍຕໍ່າສຸດ, ເປັນຂອດປັດໃຈອັນສໍາຄັນໃນການລ້ຽງແບ້ ຮັບປະກັນເຖີງໝາກ ຜົນ ແລະຄວາມສໍາເລັດໃນການລ້ຽງແບ້ ກໍ່ຄືຮັບປະກັນທາງດ້ານສະບຽງ ແລະ ຜະລິດເປັນສິນຄ້າ. ປຶ້ມຄູ່ມືດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກພັດທະນາ ແລະ ປັບປຸງໃຫ້ແທດເໝາະໃນ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຂອງ ໂຄງການ ກະສິກຳເພື່ອ ໂພຊະນາການ ໂດຍມີການ ຮ່ວມມືກັບນັກວິຊາການສະເພາະດ້ານ ແລະ ພະນັກງານປະສານຂອງໂຄງການ NAFRI/DAEC ເພື່ອພັດທະນາມາເປັນເຄື່ອງມືໃຫ້ແກ່ພະນັກງານຂັ້ນແຂວງ, ເມືອງ ສາມາດຖ່າຍທອດໄປເຖິງຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງຊາວກະສິກອນໃນຟື້ນ ທີເປົ້າໝາຍໂຄງການ.

ປຶ້ມຄູ່ມືສົ່ງເສີມເຕັກນິກການຜະລິດລູກໝູລາດ

ປຶ້ມຄູ່ມືແນະນໍາເຕັກນິກການຜະລິດລູກໝູລາດ ສໍາລັບຊາວກະສິກອນ ໄດ້ຖືກພັດທະນາຂຶ້ນ ໃຫ້ມີລັກສະນະງ່າຍດາຍ ສາມາດເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແລະນໍາໄປປະ ຕິບັດໄດ້ງ່າຍ ໃນທ້ອງຖິ່ນຕົນ ເພາະຜູ້ຂຽນໄດ້ເນັ້ນເຖີງການນໍາໃຊ້ອຸປະກອນ ວັດ ຖຸດິບອາຫານສັດ ແລະແນວພັນທີ່ມີໃນທ້ອງຖີ່ນ. ເຕັກນິກການຜະລິດລູກ ໝູລາດ ແມ່ນວິທີກນການແຕ່ເລີ້ມເກີດໃໝ່ຈົນຮອດຢ່ານົມ ແລະ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ມີ ອັດການຕາຍຂອງໝູນ້ອຍຕໍ່າ, ເປັນຂອດປັດໃຈອັນສໍາຄັນໃນການລ້ຽງໝູ ກໍ່ຄື ຮັບປະກັນທາງດ້ານສະບຽງ ແລະ ຜະລິດເປັນສີນຄ້າ. ປຶ້ມຄູ່ມືດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກພັດທະນາ ແລະ ປັບປຸງໃຫ້ແທດເໝາະໃນ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຂອງ ໂຄງການ ກະສິກຳເພື່ອ ໂພຊະນາການ ໂດຍມີການ ຮ່ວມມືກັບນັກວິຊາການສະເພາະດ້ານ ແລະ ພະນັກງານປະສານຂອງໂຄງການ NAFRI/DAEC ເພື່ອພັດທະນາມາເປັນເຄື່ອງມືໃຫ້ແກ່ພະນັກງານຂັ້ນແຂວງ, ເມືອງ ສາມາດຖ່າຍທອດໄປເຖິງຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງຊາວກະສິກອນໃນພື້ນ ທີເປົ້າໝາຍໂຄງການ.