ຄູ່ມືແນະນຳຄວາມຮູ້ພື້ນຖານກ່ຽວກັບການປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງດິນໂດຍນຳໃຊ້ຖົ່ວສະໄຕໂລ

ຄູ່ມືແນະນໍາຄວາມຮູ້ພື້ນຖານສະບັບນີ້ສ້າງຂຶ້ນມາໂດຍມີຈຸດປະສົງ ເພື່ອໃຫ້ກຸ່ມຊາວກະສິກອນຜູ້ທີ່ຖືເອົາການ ປູກຊາເປັນອາຊີບພາຍໃນແຂວງຜົ້ງສາລີ ເວົ້າລວມເວົ້າສະເພາະ ກຸ່ມຊາວກະສິກອນຜູ້ປູກຊາທີ່ນອນຢູ່ໃນບ້ານເປົ້າໝາຍ ຂອງໂຄງການສາມາດຮຽນຮູ້ເຕັກນິກໃໝ່ໆກ່ຽວກັບ ການນໍາໃຊ້ພຶດຕະກຸນຖົ່ວເຂົ້າໃນການປັບປຸງຄຸນນະພາບຂອງດິນ ໂດຍສະເພາະການນໍາເອົາຖົ່ວສະໄຕໂລມາປູກປະສົມປະສານ ຫຼື ປູກສັບວ່າງຕົ້ນຊາ ເພື່ອຍົກສູງສະມັດຕະພາບທາງດ້ານ ປະລິດມານ ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງຜົນຜະລິດຊາ. ຄູ່ມືແນະນໍາສະບັບນີ້ແມ່ນໄດ້ຄັດຈ້ອນ ແລະ ສັງລວມເອົາຂໍ້ມູນຕ່າງໆຈາກບັນດາເອກກະສານທາງດ້ານເຕັກ ນິກວິຊາການ, ບົດຮຽນປະສົບການຈາກການສຶກສາທົດລອງ ແລະ ປະຕິບັດຕົວຈິງຂອງຫຼາຍພາກສ່ວນທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ, ໂດຍສະເພາະໄດ້ມາຈາກການສຶກສາທົດລອງຕົວຈິງຢູ່ໃນບາງບ້ານເປົ້າໝາຍຂອງໂຄງການ.

ຄູ່ມືສຳລັບການໃຫ້ຢາວັກແຊັງ ແລະ ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານສຳລັບການປິ່ນປົວສັດລ້ຽງ

ການໃຫ້ວັກຊີນ ແລະ ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານກ່ຽວກັບການປິ່ນປົ່ວສັດລ້ຽງ

ການປູກໝາກແໜ່ງ

ໝາກແໜ່ງເປັນຜົນຜະລິດທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ເປັນຜົນຜະລິດທີ່ມີຕະຫຼາດຮອງຮັບຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ໂດຍສະເພາະແລ້ວແມ່ນຕະລາດຈີນ. ມັນມີພໍ່ຄ້າຄົນຈີນເຂົ້າຈະເກັບຊື້ໝາກແໜ່ງ ເພື່ອນຳໄປຂາຍຕໍ່ ໃຫ້ ກັບເຈົ້າຂອງໂຮງງານ ເພື່ອປຸງແຕ່ງເປັນຢາ. ຕະຫຼາດຈີນມີ ຊຶ່ງໃນປະຈຸບັນປະລິມານການ ຄວາມຕ້ອງການໝາກແໜ່ງໃນປະລິມານທີ່ຫຼາຍ, ຜະລິດໝາກແໜ່ງແມ່ນຍັງບໍ່ ທັນພຽງພໍ ເມື່ອທຽບກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫຼາດ, ໃນຄະນະດຽວ ກັນ ໝາກແໜ່ງຂອງຈີນແມ່ນມີອາຍຸແກ່, ຜົນຜະລິດໝາກແມ່ນນັບມື້ນັບໜ້ອຍລົງ. ຍ້ອນແນວນັ້ນ, ພໍ່ຄ້າຈີນ ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ນຳເຂົ້າໝາກແໜ່ງຈາກຫຼາຍປະເທດໃນຂົງເຂດໄກ້ຄຽງ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນປະເທດລາວ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູຊາ… ຈາກເງື່ອນໄຂດັ່ງກ່າວນີ້, ມັນຈຶ່ງເປັນໂອກາດ ແລະ ເງື່ອນໄຂອັນດີ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນລາວເຮົາໃນການປູກ ແລະ ສົ່ງໝາກແໜ່ງອອກສູ່ຕະຫລາດຈີນ, ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນບັນດາເຂດແຂວງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໄກ້ກັບຊາຍແດນຈີນ ເຊັ່ນວ່າ: ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ແຂວງອຸດົມໄຊ, ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ແລະ ແຂວງອື່ນໆ…

ການຜະລິດກະສິກຳເຂດເນີນສູງດິນຄ້ອຍຊັນແບບຂັ້ນໄດ

ການເຮັດນາຂັ້ນໄດນັບວ່າເປັນວິທີການອະນຸລັກດິນແລະນທີ່ມີການປະຕິບັດກັນມາແຕ່ດົນນານແລ້ວນັບຕັ້ງແຕ່ສະໄໝເລີ່ມມີອະລິຍະທ ຳໃນຕາເວັນອອກກາງເຊັ່ນ:ການສ້າງຂັ້ນບັນໄດແບບ Bench terracesໃນປະເທດຣູເປຊື່ວ່າ: Incas ຫຼື Per-incas of peruມີອາຍຸກໍ່ສ້າງ4000ປີມາແລ້ວເຊິ່ງສ້າງຄັນດິນດ້ວຍກ້ອນຫີນ.ນອກຈາກນີ້ການສ້າງຂັ້ນໄດໃນປະເທດຊີເລຍ,ຟີລີນ,ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ,ຍີ່ປຸ່ນມີອາຍຸຫຼາຍກ່ວາ2000ປີ ແລະ ໃນສ່ວນປະເທດອິນໂດເນເຊຍຂັ້ນບັນໄດທີ່ສ້າງຂຶ້ນກໍ່ມີອາຍຸຫຼາຍກ່ວາຮ້ອຍປີມາແລ້ວແລະຍັງຄົງໃຊ້ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້.ການສ້າງຂັ້ນບັນໄດທຸກວັນນີ້ຍັງຄົງນິຍົມເທິງພູເຂົາຫຼືພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມຄ້ອຍຊັນໂດຍສ້າງຫຼືປັບສະພາບພື້ນທີ່ໃຫ້ມີລັກສະນະເປັນຂັ້ນຄ້າຍຄືບັນໄດຫຼືເອີ້ນວ່າ:ພະໜັງດິນຫີນ (Stonewall). ການເຮັດຂັ້ນບັນໄດໝາຍເຖິງການກໍ່ສ້າງຄັນດິນຫຼືຄັນຫີນ (Earthembank ment) . ໂດຍວາງຕົວຂວາງກັບຄວາມຄ້ອຍຊັນຂອງທິດທາງນໄຫຼຈຶ່ງເປັນການດັດແປງສະພາບພື້ນທີ່ເພື່ອໃຫ້ເກີດການພັງທະລາຍຂອງໜ້າດິນຫຼຸດລົງແລະເປັນການອະນຸລັກນອີກດ້ວຍ.ການເຮັດຂັ້ນບັນໄດຫຼຸດຜ່ອນການພັງທະລາຍຂອງດິນເພາະເປັນການຫຼຸດຄວາມຍາວຂອງຄວາມຄ້ອຍຊັນຂອງພື້ນທີ່(Slope length),ການເຮັດຂັ້ນບັນໄດຍັງຫຼຸດປະລິມານການໄຫຼບ່າຂອງນດທິງຜິວດິນເຮັດໃຫ້ນຊຶມລົງໃນດິນໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ,ຫຼຸດຜ່ອນນນາໍ້ຖ້ວມແລະຍັງປ້ອງກັນການພັງທະລາຍທີ່ມັກເກີດເປັນຮ່ອງນຂະໜາດໃຫ່ຍ.

ການຜະລິດເຂົ້ານາແຊງໃນພື້ນທີ່ດິນສູງ

ອຸນຫະພູມໜາວໃນຊ່ວງເດືອນທັນວາ ຫາ ເດືອນມັງກອນແມ່ນເປັນບັນຫາໜື່ງໃນການຕົກກ້ານາແຊງຢູ່ ສປປ ລາວໂດຍສະເພາະພື້ນທີ່ທີ່ມີລະດັບສູງຈາກໜ້ານ ຳທະເລ 600 ມ ຂື້ນໄປ. ອຸນຫະພູມໜາວເປັນສາຍເຫດເຮັດໃຫ້ ກ້າບໍ່ແຕກງອກດີ ແລະ ເຮັດໃຫ້ກ້າບໍ່ຂື້ນ ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ອາຍຸຂອງເຂົ້າແກ່ຍາວອີກດ້ວຍ. ພື້ນທີ່ສູງເທົ່າໃດ, ບັນ ຫາເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນກໍ່ເພີ່ມຂື້ນເທົ່ານັ້ນ. ວິທີທີ່ສາມາດແກ້ໄຂບັນຫາດັ່ງກ່າວຕ້ອງນ ຳໃຊ້ແນວພັນທີ່ເໝາະສົມ ແລະ ນ ຳ ໃຊ້ຜ້າຢາງປົກຄຸມຕາກ້າເວລາຕົກກ້າ.

ຄູ່ມືການປູກໝາກນັດແລະການຄວບຄຸມການອອກໝາກ

ໝາກນັດເປັນພືດທີ່ຈະເລີນເຕີບໂຕໄດ້ດີໃນເຂດຮ້ອນ (ແທບອາຝລິກກາ, ອາເມລິກາລາຕິນ ແລະ ອາຊີ). 60% ຂອງຜົນຜະລິດໃນທົ່ວໂລກແມ່ນມາຈາກແທບອາຊີ (ປະເທດຈີນ : 1 500 000 ໂຕນ). ໝາກນັດສາມາດບໍລິໂພກສົດ ແລະ ຍັງສາມາດນ ຳມາແປຮູບເປັນກ່ວນຫມາກນັດ, ນ ຳເຂົ້າໂຮງງານ ເພື່ອແປຮູບເປັນຫມາກນັດກະປ໋ອງ ຫລື ເປັນນາໍ້ຫມາກໄມ້. ແລະ ນ ຳເຂົ້າໂຮງງານອຸດສາຫະກ ຳ ເພື່ອແປຮູບ ເປັນໝາກນັດກະປ໋ອງໄດ້. ນອກຈາກນັ້ນ, ພວກເຮົາຍັງສາມາດນ ຳເອົາຫມາກນັດມາ ຜະລິດເປັນເຫລົ້າດື່ມໆ, ຜະລິດເຈ້ຍ ແລະ ຍັງສາມາດນ ຳເອົາໃບຫມາກນັດມາເຮັດເປັນອາຫານສັດ ລ້ຽງໄດ້.

ຄູ່ມືການປູກໝາກແໜ່ງ

ໝາກແໜ່ງເປັນຜົນຜະລິດທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ເປັນຜົນຜະລິດທີ່ມີຕະຫຼາດຮອງຮັບຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ໂດຍສະເພາະແລ້ວແມ່ນຕະລາດຈີນ. ມັນມີພໍ່ຄ້າຄົນຈີນເຂົ້າຈະເກັບຊື້ໝາກແໜ່ງ ເພື່ອນ ຳໄປຂາຍຕໍ່ ໃຫ້ ກັບເຈົ້າຂອງໂຮງງານ ເພື່ອປຸງແຕ່ງເປັນຢາ. ຕະຫຼາດຈີນມີ ຊຶ່ງໃນປະຈຸບັນປະລິມານການ ຄວາມຕ້ອງການໝາກແໜ່ງໃນປະລິມານທີ່ຫຼາຍ, ຜະລິດໝາກແໜ່ງແມ່ນ ຍັງບໍ່ ທັນພຽງພໍ ເມື່ອທຽບກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫຼາດ, ໃນຄະນະດຽວ ກັນ ໝາກແໜ່ງຂອງຈີນແມ່ນມີອາຍຸແກ່, ຜົນຜະລິດໝາກແມ່ນນັບມື້ນັບໜ້ອຍລົງ. ຍ້ອນແນວນັ້ນ, ພໍ່ຄ້າຈີນ ຈ ຳເປັນຕ້ອງໄດ້ນ ຳເຂົ້າໝາກແໜ່ງຈາກຫຼາຍປະເທດໃນຂົງເຂດໄກ້ຄຽງ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ປະເທດລາວ, ຫວຽດນາມ, ກ ຳປູຊາ… ຈາກເງື່ອນໄຂດັ່ງກ່າວນີ້, ມັນຈຶ່ງເປັນໂອກາດ ແລະ ເງື່ອນໄຂອັນດີ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນລາວເຮົາໃນການປູກ ແລະ ສົ່ງໝາກແໜ່ງອອກສູ່ຕະຫລາດຈີນ, ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນບັນດາເຂດແຂວງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໄກ້ກັບຊາຍແດນຈີນ ເຊັ່ນວ່າ: ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ແຂວງອຸດົມໄຊ, ແຂວງຫຼວງນ ຳທາ ແລະ ແຂວງອື່ນໆ…

ຄູ່ມືການປູກຕິບຕີ້

ວຽກງານການກະສິກ ຳ ແມ່ນເປັນວຽກງານຫນື່ງ ທີ່ສ ຳຄັນຢູ່ປະເທດເຮົາ. ພະນັກງານວິຊາການ ແລະ ນັກວິຊາການປະຈ ຳບ້ານ ແມ່ນມີບົດບາດສ ຳຄັນ ໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ໂດຍການນ ຳພາ ຊຸກຍູ້ປະຊາຊົນ ເພື່ອໃຫ້ເຂົາເຈົ້າ, ຊື່ງເປັນຜູ້ທີ່ທ ຳການຜະລິດຕົວຈິງ ມີຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ປະຍຸກນ ຳ ໃຊ້ເຕັກນິກວິຊາການໃຫ້ເຂົ້າກັບຕາມແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ ໃຫ້ເຫມາະສົມ. ປື້ມຄູ່ມືສະບັບນີ້ສ້າງຂື້ນ ເພື່ອເປັນສ່ອງທາງພື້ນຖານໃນການປະຕິບັດຕົວຈິ່ງໃຫ້ກັບນັກວິຊາການ ແລະ ປະຊາຊົນທົ່ວໄປ, ຊື່ງມີເນື້ອຫາເຂົ້າໃຈໄດ້ງ່າຍ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບສະພາບຕົວຈິງ.

ເຂົ້ານົກ

ແນວພັນເຂົານົກ (LG-6499) ແມ່ນແນວພັນ ເຂົ້າບົກພື້ນເມືອງຂອງທ້ອງຖິ່ນ ເມືອງປາກອູ, ແຂວງ ຫຼວງພະບາງ, ເຊິ່ງໃນປີ 1995 ຫາ 2000 ໂຄງການ ອະນຸຮັກເຊື້ອພັນ ເຂົ້າ (Lao-IRRI Biodiversity project) ໄດ້ເຕົ້າໂຮມແນວພັນເຂົ້າໃນທົ່ວປະເທດໄດ້ 13.193 ຕົວຢ່າງ, ໃນນັ້ນມີແນວພັນເຂົ້າບົກ 7.300 ຕົວຢ່າງ ໄດ້ນໍາມາເກັບມ້ຽນ ແລະ ຮັກສາໄວ້ໃນ ທະນາຄານເຊື້ອພັນເຂົ້າລາວ. ປີ 1998 ໄດ້ນຳມາສຶກ ສາ ແລະ ຄັດເລືອກ ທີ່ສູນຄົ້ນຄ້ວາກະສິກຳ ແລະ ປ່າ ໄມ້ພາກເໜືອ. ປີ 2001 ໄດ້ນຳໄປປູກທົດລອງໃນພື້ນທີ່ ຂອງຊາວກະສິກອນ ໃນ 3 ແຂວງພາກເໜືອຄື: ຫຼວງ ພະບາງ, ອຸດົມໄຊ ແລະ ຫຼວງນໍ້າທາ. ປີ 2002 ໄດ້ນໍາ ໄປທົດລອງ ການຄັດເລືອກແບບມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊາວ ກະສິກອນໃນ […]

ກົງພັດນ້ຳ ແລະ ຊົນລະປະທານຂະໜາດນ້ອຍ: ການປ່ຽນແປງໂຊມໜ້າການເຮັດນາຢູ່ເຂດພູດອຍ

ການພັດທະນາພື້ນທີ່ນາປູກເຂົ້າຂະໜາດນ້ອຍຢູ່ເຂດພູດອຍ ແມ່ນການປະກອບສ່ວນອັນສ ຳຄັນ ເຮັດໃຫ້ຄົວເຮືອນມີເຂົ້າພຽງພໍເພື່ອບໍລິໂພກ ແລະ ສາມາດຫຼຸດຜ່ອນຄວາມຕ້ອງການດ້ານແຮງງານທີ່ ກ່ຽວພັນກັບການຜະລິດເຂົ້າ. ສະຖານທີ່ໆເໝາະສົມສ ຳລັບການຜະລິດດັ່ງກ່າວຢູ່ໃນຂົງເຂດນີ້ແມ່ນ ມີລັກສະນະນ້ອຍໆເຊິ່ງມີຫຼາຍໆຈຸດຢາຍຢູ່ຕາມຫ້ວຍຮ່ອງເຂດພູດອຍ. ການປູກເຂົ້າຢູ່ເຂດດັ່ງກ່າວ ຕ້ອງໄດ້ອາໃສການສະໜອງນ ຳໃນຊ່ວງລະດູຝົນເພື່ອການຈະເລີນເຕີບໂຕ. ມີຫຼາຍໆໂຄງການໄດ້ ສະໜັບສະໜູນຫ້ອງການກະສິກ ຳແຂວງ ໃນການພັດທະນາລະບົບຊົນລະປະທານຂະໜາດນ້ອຍ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດຜະລິດເຂົ້າໄດ້ເຊິ່ງກໍ່ມັກຈະນ ຳໃຊ້ວິທີລະບົບຜາຍກັ້ນນາໍ້ ແລະ ກ່ຽວຂ້ອງໄປໃນທາງ ຄອງຊົນລະປະທານ.