ກົງພັດນ້ຳ ແລະ ຊົນລະປະທານຂະໜາດນ້ອຍ: ການປ່ຽນແປງໂຊມໜ້າການເຮັດນາຢູ່ເຂດພູດອຍ
ການພັດທະນາພື້ນທີ່ນາປູກເຂົ້າຂະໜາດນ້ອຍຢູ່ເຂດພູດອຍ ແມ່ນການປະກອບສ່ວນອັນສ ຳຄັນ ເຮັດໃຫ້ຄົວເຮືອນມີເຂົ້າພຽງພໍເພື່ອບໍລິໂພກ ແລະ ສາມາດຫຼຸດຜ່ອນຄວາມຕ້ອງການດ້ານແຮງງານທີ່ ກ່ຽວພັນກັບການຜະລິດເຂົ້າ. ສະຖານທີ່ໆເໝາະສົມສ ຳລັບການຜະລິດດັ່ງກ່າວຢູ່ໃນຂົງເຂດນີ້ແມ່ນ ມີລັກສະນະນ້ອຍໆເຊິ່ງມີຫຼາຍໆຈຸດຢາຍຢູ່ຕາມຫ້ວຍຮ່ອງເຂດພູດອຍ. ການປູກເຂົ້າຢູ່ເຂດດັ່ງກ່າວ ຕ້ອງໄດ້ອາໃສການສະໜອງນ ຳໃນຊ່ວງລະດູຝົນເພື່ອການຈະເລີນເຕີບໂຕ. ມີຫຼາຍໆໂຄງການໄດ້ ສະໜັບສະໜູນຫ້ອງການກະສິກ ຳແຂວງ ໃນການພັດທະນາລະບົບຊົນລະປະທານຂະໜາດນ້ອຍ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດຜະລິດເຂົ້າໄດ້ເຊິ່ງກໍ່ມັກຈະນ ຳໃຊ້ວິທີລະບົບຜາຍກັ້ນນາໍ້ ແລະ ກ່ຽວຂ້ອງໄປໃນທາງ ຄອງຊົນລະປະທານ.
ການປູກພືດຜັກເປັນທາງເລືອກໜື່ງໃນເຂດພູດອຍ
ໃນການພັດທະນາເຂດພູດອຍ ການປູກຜັກມັກຈະຖືກມອງຂ້າມເພາະວ່າມັນເປັນພືດທີ່ມີລາຄາຕາໍ່ ເມື່ອສົມທຽບກັບ ສັດລ້ຽງ, ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ ແລະ ພືດເສດຖະກິດຊະນິດອື່ນໆ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ພືດຜັກແມ່ນມີຄວາມສ ຳຄັນ ໃນຫຼາຍດ້ານ ເຊັ່ນ: (ກ) ທາງດ້ານໂພສະນາການ (ໃຫ້ຄວາມດຸ່ນດ່ຽງ ດ້ານທາດອາຫານໃນແຕ່ລະຄາບເຂົ້າ) ທັງສ ຳ ລັບຊາວຊົນນະບົດ ແລະ ຕົວເມືອງ; ແລະ (ຂ) ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ຜູ້ຍິງ ທີ່ຂາຍຜັກຢູ່ຕາມຕະຫຼາດ. ໃນ ສປປ ລາວ ປະຊາຊົນນ ຳໃຊ້ຜັກປູກ ແລະ ຜັກປ່າ ຄຽງຄູ່ກັນໄປ, ແຕ່ໃນເອກະສານສະບັບນີ້ ຈະໄດ້ເວົ້າເຖິງພຽງແຕ່ຊະນິດຜັກທີ່ມີ ຄວາມສ ຳຄັນຕົ້ນຕໍທີ່ປູກ
ການປູກພືດອາຫານສັດເປັນທາງເລືອກໃໝ່ສຳລັບເຂດພູດອຍ
ການແນະນ ຳທາງເລືອກດ້ານພືດອາຫານສັດສາຍພັນໃໝ່ ໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນ ເປັນປັດໄຈສ ຳຄັນໃນການຫັນປ່ຽນ ລະບົບການລ້ຽງສັດຢູ່ເຂດພູດອຍ. ການຄົ້ນຄວ້າທົດລອງ ແລະ ການພັດທະນາພືດອາຫານສັດຢ່າງເປັນລະບົບ ຢູ່ ສປປ ລາວ ແມ່ນໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນປີ 1995, ຊຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຈາກການທົດສອບບັນດາສາຍພັນ ພືດອາຫານສັດຕ່າງໆ. ການທົດສອບດັ່ງກ່າວ ແມ່ນໄດ້ດ ຳເນີນຢູ່ 5 ຈຸດໃນ 4 ແຂວງ (ກະລຸນາເບິ່ງຕາຕະລາງ). ຈຸດປະສົງໃນການທົດສອບ
ຄວາມຍືນຍົງຂອງການຜະລິດດພືດທັນຍາຫານຢູ່ເຂດເນີນສູງໂດຍການປູກຖົ່ວແຮປະສົມ
ຄູ່ມືແນະນຳຄວາມຮູ້ພື້ນຖານກ່ຽວກັບເຕັກນິກການປູກ ແລະ ການບົວລະບັດຮັກສາສວນຊາ
ຄູ່ມືແນະນໍາຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ກ່ຽວກັບ ເຕັກນິກການປູກ ແລະ ການບົວລະບັດຮັກສາສວນຊາສະບັບນີ້ ແມ່ນ ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍການຮ່ວມມືກັນລະຫວ່າງ 3 ຝ່າຍຄື: ພະແນກກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ໂຮງຮຽນ ເຕັກນິກວິຊາຊີບແບບປະສົມ ແຂວງຜົ້ງສາລີ ແລະ ໂຄງການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງດ້ານບົດບາດຍິງ-ຊາຍ ໃຫ້ແກ່ຊຸມຊົນ ແລະ ການບົວລະບັດຮັກສາສວນຊາໃຫ້ແກ່ຊາວ ໂດຍມີຈຸດປະສົງເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນວຽກງານສົ່ງເສີມການປູກ ກະສິກອນຜູ້ທີ່ຖືເອົາການປູກຊາເປັນອາຊີບຢູ່ພາຍໃນແຂວງຜົ້ງສາລີ ເວົ້າລວມ ເວົ້າສະເພາະກໍ່ຄືຊາວກະສິກອນຢູ່ພາຍ ໃນບ້ານເປົ້າໝາຍຂອງໂຄງການ. ຄູ່ມືແນະນໍາສະບັບນີ້ແມ່ນໄດ້ສັງລວມຄັດຈ້ອນເອົາຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ກ່ຽວກັບ ເຕັກນິກວິທີການປູກ ແລະ ການບົວລະບັດຮັກສາສວນຊາຈາກບັນດາເອກະສານທາງດ້ານວິຊາການຕ່າງໆ, ບົດຮຽນຈາກການສຶກສາທົດລອງ ແລະ ປະຕິບັດຕົວຈິງຂອງຫຼາຍພາກສ່ວນ ໂດຍສະເພາະຈາກການຮ່ວມມືກັນ ລະຫວ່າງ ໂຮງຮຽນເຕັກວິຊາຊີບແບບປະສົມ ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ພະແນກກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ແຂວງຜົ້ງສາລີ, ໂຄງການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງດ້ານບົດບາດຍິງ-ຊາຍ ໃຫ້ ແກ່ຊຸມຊົນ ແລະ ຫ້ອງການກະສິກຳນະຄອນພູເອີ້ ສປ ຈີນ.
ຄູ່ມືການປູກຜັກກາດຊອມ
ຄູ່ມືການປູກຜັກກາດຊອມໄດ້ຂຽນຂຶ້ນບົນພື້ນຖານຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ ແລະ ປະສົບການຂອງ ທີມງານຜູ້ຂຽນເອງ, ທີ່ໄດ້ສັງລວມບົດຮຽນຂຶ້ນເພື່ອເປັນແນວທາງ ໃຫ້ກັບຜູ້ສົນໃຈໃນການປູກຜັກກາດຊອມ ເພື່ອເປັນແນວທາງໃນການອ້າງອີງ ແລະ ນໍາໄປຜັນຂະຫຍາຍເພື່ອໃຫ້ເກີດດອກອອກຜົນ; ເນື້ອໃນບົດນີ້ໄດ້ຂຽນ ຂຶ້ນ ໂດຍລວມເອົາວິທີການປູກ, ການດູແລຮັກສາຈົນເຖິງຂັ້ນຕອນການເກັບກ່ຽວ ແລະ ຫໍ່ຫຸ້ມ, ເຖິງຢ່າງໃດກໍດີ ເນື້ອໃນຂອງບົດຍັງມີເນື້ອໃນທີ່ເປັນລັກສະນະກວມລວມ, ຍັງບໍ່ໄດ້ເຈາະຈົງເຖິງເຕັກນິກການປູກວິທີໃດວິທີໜຶ່ງ, ນັ້ນກໍເພາະວ່າ ຜູ້ຂຽນຍັງເປີດໂອກາດ ແລະ ແນວທາງໃຫ້ຜູ້ສົນໃຈສາມາດນໍາໄປໃຊ້ ແລະ ສາມາດປະຍຸກໃຫ້ເຂົ້າ ກັບເງື່ອນໄຂຕົວຈິງ ໃນເມື່ອປະຕິບັດຕົວຈິງ
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ເຕັກນິກ ການລ້ຽງປາປະສົມປະສານຮ່ວມກັບການລ້ຽງໝູ
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ເຕັກນິກ ການລ້ຽງປາປະສົມປະສານຮ່ວມກັບການລ້ຽງໝູ
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ເຕັກນິກການລ້ຽງປາດຸກໃນໜອງຜ້າຢາງຢູ່ພື້ນທີ່ປູກຜັກສວນຄົວ
ຂັ້ນຕອນ ແລະ ເຕັກນິກການລ້ຽງປາດຸກໃນໜອງຜ້າຢາງຢູ່ພື້ນທີ່ປູກຜັກສວນຄົວ
ການກ້າ ແລະ ການປູກຫວາຍ
ຕົນຫວາຍໂຕ່ນ ເປັນຫວາຍຊະນິດໜຶ່ງ, ຫວາຍຊະນີດມີລຳຕົ້ນທີ່ສາມາດຍາວຮອດ 35 ແມັດ ແລະ ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງ 0.5–1.5 ຊມ. ລຳຕົ້ນຖືກປົກຄຸມດ້ວຍກາບທີມີສີຂຽວອອ່ນ, ໃບຍາວ 1–1.5 ແມັດ, ແລະ ໝາກຫວາຍຈະມີຂະໜາດນ້ອຍ ປະມານ 0.8 ຊມ. ໜໍ່ອ່ອນຖືກ ນຳມາປຸງແຕ່ງເປັນອາຫານນິຍົມໃນລາວ, ໃນຂະນະທີລຳຕົນຖືກນຳໃຊ້ຢາງກວ້າງຂວາງສຳລັບການເຮັດກະຕ່າ, ເຟີນີເຈີ, ໃຊ້ເປັນຕອກມັດ, ແລະ ສານເສື່ອ. ຊະນິດນີ້ມີຖິ່ນກຳເນີດຢູໃນອາຊີໃຕ້ ແລະ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້, ລວມທັງປະເທດລາວ ແລະ ເກີດຕາມພື້ນທີປ່າໄມ້ຫຼາຍ ປະເພດ. ເປັນພືດທີມີຄວາມສ່ຽງໜ້ອຍທີສຸດ ໃນສະຖານະພາບການອະນູຮັກຂອງ IUCN ແລະ ບໍ່ຖືວ່າເປັນພືດທີຮຸກຮານ
ເຫັດເຜາະ
ການເກັບກູ້ແບບຢືນຍົງ ແລະ ການຈັດການອາຫານປ່າ ແລະ ສັດນ້ຳ: ເຫັດເຜາະ
