ສົ່ງເສີມການປູກກ້ວຍທານີກ້ວຍນ້ຳ ໃນແຂວງຫົວພັນ
ໝາກກ້ວຍພື້ນເມືອງມີວິທີການປຸງແຕ່ງສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມໄດ້ຫລາຍແນວທີ່ເປັນໂອກາດ ແລະ ຊາວກະສິກອນຍັງຕ້ອງໄດ້ພາກັນເຮັດກິດຈະກໍາການປຸງແຕ່ງ ແລະ ຂະຫຍາຍການຜະລິດອອກຕື່ມໂຄງການຕາບີໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນສະໜັບສະໜູນ ໃນປີ 2014 ດ້ານເຕັກນິກວິຊາການ ການປູກກ້ວຍ, ແນວພັນ ແລະ ດ້ານວັດຖຸ ອຸປະກອນ ຢູ່ 2 ເມືອງ (ເມືອງສົບເບົາ, ເມືອງຊຽງຄໍ້) ຈຳນວນ 21 ຄອບຄົວ ມີເນື້ອທີ່ ປູກກ້ວຍ 9.7 ເຮັກຕາ ແລະ ສະໜອງແນວພັນ 3,630 ໜໍ່, ຊາວກະສິກອນໄດ້ສືບຕໍ່ ແລະ ຂະຫຍາຍການປູກ
ປ້າຍທີ່ຕິດຕັ້ງທີ່ຫ້ອງວ່າການປົກຄອງເມືອງແປກ ແລະ ທາງເຂົ້າສວນຊາພູສັນ
ຊາພູສັນ ກຳເນີດຢູ່ໃນປ່າດົງທີ່ມີຄວາມອຸດົມສົມບູນໄປ ດ້ວຍຊີວະນາໆພັນທ ຳມະຊາດ, ມີຄວາມສູງຈາກໜ້າ ນ້ຳທະເລສະເລ່ຍ 1,800 ແມັດ, ມີລົດຊາດກິ່ນຫອມທີ່ ຖືກໃຈຜູ້ບໍລິໂພກທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ.
ການສົ່ງເສີມຜະລິດຊາໃນແຂວງຫຼວງພະບາງ
ຊາປ່າເປັນໄມ້ຢືນຕົ້ນສູງ ຖ້າຢູ່ໃນທຳມະຊາດ,ໂດຍມີຊື່ວິທະຍາສາດວ່າ Camellia sinensis var. assamica ເຊິ່ງເປັນຊາທຳມະຊາດທີ່ພົບໃນເຂດເນີນສູງຂອງລາວ. ຊາຊ່ວຍເສີມສ້າງພູມຕ້ານທານໃຫ້ກັບຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາ, ປ້ອງກັນມະເຮັງສາມາດຊ່ວຍປ້ອງກັນຂໍ້ອັກເສບ, ສາມາດຊ່ວຍຕ້ານໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່, ຊ່ວຍປ້ອງກັນການຕິດເຊື້ອ. ຊາຍັງເປັນສັນຍາລັກເຖິງຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງປ່າ. ນອກນັ້ນຍັງສາມາດປູກປະສົມປະສານກັບພືດຊະນິດອື່ນໄດ້ດີ.
ປ້າຍທີ່ຕິດຕັ້ງໃນສວນໝາກກ້ຽງ: ເມືອງນ້ຳບາກ ດິນແດນໝາກກ້ຽງຫວານ
ປ້າຍທີ່ຕິດຕັ້ງໃນສວນໝາກກ້ຽງ: ເມືອງນ້ຳບາກ ດິນແດນໝາກກ້ຽງຫວານ
ສົ່ງເສີມການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າ ແຂວງຊຽງຂວາງ
ການລ້ຽງປາໃສ່ນາເຂົ້າເຊິ່ງເປັນພູມປັນຍາຊາວບ້ານ, ເປັນຮີດຄອງປະເພນີຂອງທ້ອງຖີ່ນທີ່ເຄີຍປະຕິບັດກັນມາຕັ້ງແຕ່ດົນນານຊະນິດປາ,ກົບ,ຂຽດ,ອ່ຽນ ແລະ ແມງໄມ້ຊະນິດຕ່າງໆ ທີ່ສະຫນອງໃຫ້ເປັນອາຫານແກ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ ໃນການດໍາດົງຊີວິດທີ່ຕິດພັນ ກັບການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າ. ນອກນີ້, ການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າຍັງເປັນການຄວບຄຸມພະຍາດແມງໄມ້ ແລະ ວັດຊະພືດ ແລະ ພ້ອມກັນນັ້ນ ປາຍັງໄດ້ພວນດີນ ໃຫ້ຝູ່ນແກ່ຕົ້ນເຂົ້າເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເຂົ້າເພີ່ມຂື້ນ ແລະ ຍັງເປັນການສ້າງລາຍຮັບຈາກການຂາຍປາຕື່ມອີກ.
ສົ່ງເສີມການລ້ຽງເຜີ້ງໂກນແມງດັ້ນ ແຂວງຊຽງຂວາງ
ນໍ້າເຜີ້ງ ແມ່ນຜົນຜະລິດ ທີ່ສໍາຄັນຈາກປ່າທໍາມະຊາດເປັນຕົວຊີ້ບອກ ເຖີງຄວາອຸດົມສົມບູນຂອງຊິວະນາໆພັນທີ່ມີປ່າໄມ້ດົກຫນາແມ່ນຈະມີເຜີ້ງອາໄສ່. ປະຊາຊົນບັດາເຜົ່າໃນທ້ອງຖີ່ນ ເຄີຍລ້ຽງເຜີ້ງໂກນສືບທອດກັນມາແຕ່ດົນນານ ແລະ ເຄີຍນໍາໃຊ້ ນໍ້າເຜີ້ງເພື່ອບໍລິໂພກ,ເຮັດຢາປົວພະຍາດ ແລະ ຂາຍເປັນສີນຄ້າ ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ຄອບຄົວ. ຢູແຂວງຊຽງຂວາງການລ້ຽງເຜີ້ງໂກນແມ່ນມີການລ້ຽງຢູ່ທຸກໆເມືອງແຕ່ທາງວິຊາການໄດ້ລົງສົ່ງເສີມການລ້ຽງມີຢູ່ 3 ເມືອງຄື: ເມືອງຄູນ, ເມືອງແປກ ແລະ ເມືອງພູກູດ.
ສົ່ງເສີມການປູກກ້ວຍທະນີ (ກ້ວຍນ້ຳ)
ກ້ວຍທະນີ(ກ້ວຍນໍ້າ) ແມ່ນຫມາກໄມ້ຊະນິດຫນຶ່ງທີ່ມີການປູກຫລາຍຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນປະເທດລາວ ແຕ່ເຫນືອເຖິງໃຕ້ແລະ ມີຄວາມນິຍົມໃນການບໍລິໂພກກັນຫລາຍ, ເນື່ອງຈາກວ່າກ້ວຍທະນີເປັນຫມາກກ້ວຍທີ່ມີລົດຊາດແຊບບໍລິໂພກງ່າຍ ແລະ ມີວິຕາມິນສູງສໍາຫລັບບໍາລຸງຮ່າງກາຍຊ່ວຍໃຫ້ມີການລະບາຍງ່າຍບໍ່ວ່າເດັກນ້ອຍ ຫລື ຄົນສູງອາຍຸກໍ່ບໍລິໂພກຫລັງຮັບປະທານອາຫານໃນແຕ່ລະວັນ.
ຍຸດທະສາດຊີວະນາໆພັນກະສິກໍາຂອງແຂວງຊຽງຂວາງ
ການອານຸລັກຊີວະນາໆພັນກະສິກຳ ທາງດ້ານຈຳນວນ ແລະ ຄຸນນະພາບ
ບໍລິສັດ ຂ້ອຍຮັກກະສິກໍາ I Love Agriculture
ທ່ານ ນາງ ວິໄລພອນ ສົມສະນິດ ໄດ້ເລີ່ມຜະລິດຝຸ່ນຊີວະພາບໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອເປັນທາງເລືອກໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ສົນໃຈໃນການສ້າງທາງເລືອກກະສິກຳທີ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ. ການລິເລີ່ມນີ້ເຮັດໃຫ້ຄົນທົ່ວໄປສາມາດເພີດເພີນກັບອາຫານແຊບ ຄຽງຄູ່ກັບການຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພສໍາລັບການບໍລິໂພກ. ເພື່ອສະໜັບສະໜູນພາລະກິດດັ່ງກ່າວ, ທ່ານ ວິໄລພອນ ຈຶ່ງໄດ້ກໍ່ຕັ້ງບໍລິສັດ ຂ້ອຍຮັກກະສິກໍາ I Love Agriculture, ເປັນບໍລິສັດທີ່ມີເປົ້າໝາຍເພື່ອການ ຜະລິດຝຸ່ນຊີວະພາບເພື່ອການປູກຝັງແບບຍືນຍົງ. ສຳລັບການຜະລິດແມ່ນໄດ້ນໍາໃຊ້ວັດຖຸດິບໃນທ້ອງຖິ່ນ ນັບຕັ້ງແຕ່ຊ່ວງ ທ້າຍປີ 2019ເປັນຕົ້ນມາ ເຊິ່ງເນັ້ນໝັກໃສ່ຄວາມປອດໄພ ແລະ ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມ. ຝຸ່ນຊີວະພາບຂອງ I Love Agriculture ເໝາະກັບພືດພັນຕ່າງໆ ລວມທັງພືດຜັກທຸກຊະນິດ, ໄມ້ກິນໝາກ, ຕົ້ນໄມ້ປະດັບ ແລະ ຍັງຊ່ວຍບຳລຸງດິນທີ່ເສື່ອມໂຊມ. ດ້ວຍເຫດຜົນດັ່ງກ່າວໃນປີ 2023, ຜະລິດຕະພັນດັ່ງກ່າວໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນມາດຕະຖານກະສິກຳອິນຊີຂອງລາວ ຈາກກົມ ປູກຝັງ, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້. ເຖິງແມ່ນວ່າບໍລິສັດ ຂ້ອຍຮັກກະສິກໍາໄດ້ບັນລຸຜົນສຳເລັດດັ່ງທີ່ກ່າວມາ, ແຕ່ກໍຍັງປະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍທາງທຸລະກິດຫຼາຍດ້ານ, ລວມທັງການຂາດແຄນວັດຖຸດິບ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນແກບດໍາ ເນື່ອງຈາກ ວັດຖຸດິບມີຈຳກັດ ແລະ ມີຄວາມຕ້ອງການສູງ. ນອກນີ້, ຍັງຂາດກຳລັງແຮງງານທີ່ຍັງບໍ່ພຽງພໍໃນການຜະລິດ.
ສາດສະດາຈານ ປອ ວິຈິດ ລຳໄຊ
ໃນປີ 2016 ແລະ 2020, ສາດສະດາຈານ ປອ ວິຈິດ ລຳໄຊ ໄດ້ຮັບລາງວັນນັກຄົ້ນຄວ້າດີເດັ່ນ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ແລະ ຄະນະວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ ໄດ້ກາຍເປັນແບບຢ່າງໃຫ້ກັບຫຼາຍໆທ່ານໃນສາຂາອະນຸກົມວິຖານພືດ ແລະ ຊີວະນາໆພັນ. ທ່ານ ສາດສະດາຈານ ປອ ວິຈິດ ລໍາໄຊ ເປັນນັກຄົ້ນຄ້ວາທີ່ມີຊື່ສຽງທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນ ແລະ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຈາກການຜົນງານການປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນວຽກງານການກະສິກຳປ່າໄມ້, ການຄຸ້ມຄອງລະບົບນິເວດ ແລະ ຊີວະນາໆພັນກະສິກຳ ໂດຍໄດ້ສຸມໃສ່ການອະນຸລັກຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຊະນິດພັນພືດ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລະບົບນິເວດແບບດັ້ງເດີມ, ແລະ ການພັດທະນາຍຸດທະສາດຂອງຊຸມຊົນໃນການຄຸ້ມຄອງແນວພັນທ້ອງຖິ່ນ. ຫນຶ່ງໃນຂົງເຂດການຄົ້ນຄວ້າທີ່ໂດດເດັ່ນ ແມ່ນການເຊື່ອມສານລະຫວ່າງຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຊະນິດພັນພືດ ແລະ ລະບົບນິເວດກະສິກໍາ, ເນັ້ນຫນັກໃສ່ບົດບາດຂອງຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງພັນທຸກໍາເພື່ອການປັບຕົວ ແລະ ຄວາມອ່ອນໄຫວຂອງຊະນິດ. ນອກນັ້ນ,ຍັງໄດ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນທະນາຄານແນວພັນຂອງຊຸມຊົນ ເພື່ອເກັບຮັກສາແນວພັນພືດໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ຄໍ້າປະກັນສະບຽງອາຫານ. ຫຼາຍໆຜົນງານການສຶກສາຄົ້ນຄ້ວາຂອງ ສາດສະດາຈານ ປອ ວິຈິດ ລຳໄຊ https://www.researchgate.net/profile/Vichith-Lamxay ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມສໍາຄັນຂອງພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນໃນການນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດແບບຍືນຍົງ, ການເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງພູມປັນຍາພື້ນບ້ານ ແລະ ຂໍ້ມູນວິທະຍາສາດເພື່ອຄຸ້ມຄອງຊີວະນາໆພັນໃຫ້ເກີດປະສິດທິຜົນ. ເພື່ອທີ່ແກ້ໄຂບັນຫາ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນ ອາຈານວິຈິດໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງບົດບາດຄວາມສຳຄັນ […]
